Nederland moet investeren in de toekomst, niet bezuinigen op sociale zekerheid

In dit artikel:

Het kabinet heeft onlangs afgezien van voorgenomen bezuinigingen op de sociale zekerheid, na druk van vakbonden en werkgevers. Het meest opvallende terugtrekken is de geplande versnelde verhoging van de AOW‑leeftijd; ook andere maatregelen — zoals het schrappen van de IVA‑uitkering voor volledige arbeidsongeschiktheid, verlaging van het maximumdagloon voor uitkeringen en verkorting van de WW‑duur — lijken op de tocht te staan. Als die voorstellen sneuvelen, kan dat een begrotingstekort van ongeveer 6 miljard euro veroorzaken.

Vakbonden en werkgevers waarschuwen dat het makkelijk weglakken van miljarden bij sociale uitgaven geen solide basis is voor de toekomst. Zij pleiten voor een brede aanpak waarin niet alleen op uitgaven wordt bezuinigd maar ook wordt geïnvesteerd in ondernemerschap, productiviteitsverbetering, groene groei, stikstofoplossingen, netcongestie-aanpak en minder regeldruk. Minister Hans Vijlbrief geeft deels toe aan deze eisen, maar benadrukt dat er alternatieven moeten komen om de publieke financiën en de arbeidsmarkt gezond te houden; blijvend voorzieningsniveau vergt economische groei en hogere arbeidsproductiviteit.

De redactie wijst erop dat veel geopolitieke onzekerheden de economische vooruitzichten veranderen en dat grote investeringen soms vooraf kosten vergen voordat ze baten opleveren — denk aan een robuuste duurzame energiesector die tegelijk afhankelijkheid van instabiele buitenlandse leveranciers vermindert. Tegelijk is er de noodzaak om op korte termijn extra inkomsten te vinden. Mogelijke bronnen zijn hervormingen van de hypotheekrenteaftrek, strengere erfbelasting, steviger belasting op bedrijfswinsten en maatregelen tegen groeiende vermogensongelijkheid. Daarmee zou het kabinet niet alleen de begroting versterken maar ook bijdragen aan een eerlijkere verdeling van welvaart.