Nanoah Struik (26) schreef een memoir over queer zijn in Nederland en Nigeria. 'Je culturele identiteit eist ruimte op, of je nou wilt of niet'
In dit artikel:
Nanoah Struik, geboren in Emmen en inmiddels 26 jaar oud, voegt met Benin Boi de titel schrijver toe aan een cv waarin al podcastmaker, spreker, activist en rolmodel voor queers in Nederland stonden. Het persoonlijke memoir, dat op 26 maart verschijnt bij uitgeverij Spring, is het resultaat van jaren werk en beschrijft Struiks zoektocht naar identiteit en plek — tussen Drenthe en Nigeria, tussen non-binair-zijn en familiebanden.
Struik kwam in 2019 op 19-jarige leeftijd in het nieuws als een van de eerste Nederlanders met de genderaanduiding X in het paspoort. Die administratieve verandering bracht vooral technische ongemakken (systemen en hotels die alleen 'M' of 'V' kennen) en soms nieuwsgierige gesprekken, maar zelden directe confrontatie. Grotere veiligheidsvragen spelen echter zowel in Nederland als in Nigeria: hoewel Nederland veiliger aanvoelt, ontving Struik ook hier doodsbedreigingen en sliep soms uit angst niet thuis; in Nigeria is het leven voor queerpersonen grotendeels ondergronds en potentieel levensgevaarlijk.
Een belangrijk deel van het boek draait om de reis naar Nigeria, het geboorteland van Struiks vader. Die reis was emotioneel beladen: jarenlang had Struik de Nigeriaanse kant van de familie weggeduwd, en de coming-out had geleid tot jarenlange verwijdering met zijn vader. De grootmoeder, ‘oma Afrika’, gaf Struik een nieuwe naam — Iwinossa, vaak Iwi genoemd — en symboliseerde de verbondenheid met die kant van de familie. In Nigeria trof Struik een verborgen maar veerkrachtige queergemeenschap waarin veiligheid en samenkomen constant onder druk staan; feestlocaties en ontmoetingen zijn vaak geheim en afhankelijk van wachtwoorden.
Als activist opereert Struik breed: van demonstraties en podcasts tot zichtbaarheid online en bemiddeling bij discriminatie op de werkvloer. Die strijd roept veel verwachting en kritiek op, ook binnen queercommunity’s, en kan zwaar wegen. Struik pleit voor meer maatschappelijke kennis en politieke maatregelen in Nederland: een verbod op zogenoemde ‘homogenezing’, betere bescherming van transpersonen en een nieuwe benadering van wetswijzigingen rond transgenderrechten ontbreken volgens hem.
Persoonlijk reist Struik tussen steden: na periodes in Amsterdam en andere plaatsen verblijft hij tijdelijk in Den Haag en hoopt dit jaar terug te keren naar Drenthe. Waar hij vroeger wegging op zoek naar vrijheid en community, voelt hij nu steeds meer dat thuiskomen ook iets is wat je zelf creëert. Benin Boi (240 blz., €22,99) belooft inzicht te geven in die persoonlijke zoektocht en in de spanningen tussen afkomst, gender en veiligheid. Voor wie meer wil horen: Struiks podcastreeks In Afrika besta ik niet is ook beschikbaar.