'Na een goed examen zie je ze ineens denken: ik kan dit gewoon'
In dit artikel:
In Fryslân zijn deze week de eindexamens van start gegaan voor 7.182 leerlingen. Op de eerste dag maakte elke havo-leerling het verplichte vak Nederlands; vmbo-kandidaten kregen wiskunde; vwo’ers kregen onder meer kunst en bedrijfseconomie. De schriftelijke examens in het eerste tijdvak lopen door tot 27 mei; de uitslagen volgen op 11 juni en de definitieve beslissing na herkansingen op 30 juni.
Op CSG Bogerman in Sneek bereidt examencoördinator Thorba Wierstra dit jaar 111 mavo-leerlingen voor. De mavo-examens vinden traditioneel plaats in de gymzaal van het ‘kleine Bogerman’; om de rust te bewaren zijn kleedkamers en bewegingsruimte aangepast en zijn er zelfs twee tenten geplaatst als omkleedplek. Wierstra, die voor het tweede jaar mavo-examencoördinator is, leidde collega’s uitgebreid rond in surveillanceregels en wees op moderne spiekmethodes zoals smartbrillen en smartpennen — een waarschuwing die vooral preventief bedoeld is. Ook is er extra aandacht voor praktische voorzieningen voor kandidaten met ondersteuningsbehoefte: enkele leerlingen maken examen in een aparte ruimte of krijgen een gesproken versie van een onderdeel. Bovendien doet dit jaar een leerling van het voortgezet speciaal onderwijs één vak op Bogerman.
Op OSG Sevenwolden in Grou leggen 44 vmbo-leerlingen examen af; dat is het enige niveau dat op die locatie wordt aangeboden. De school gebruikte een deel van de kantine als examenlokaal en zorgde met een schuifwand voor voldoende scheiding om overlast te voorkomen. Examensecretaris Klaas Drayer, die met deze lichting begon, benadrukt de bijzondere sfeer rond de examens: spanning en saamhorigheid wisselen elkaar af en begeleiden veel jongeren in een zichtbaar groeiproces.
Naast logistieke voorbereidingen is er dit jaar extra aandacht voor mentale ondersteuning. Leerlingen konden stresstrainingen volgen en er is voor het eerst een speciale stresslijn geopend — bedoeld als luisterend oor, niet voor klachten. LAKS-bestuurder Inass Jagour wijst op toenemende prestatiedruk door onder meer sociale media, de combinatie van prestaties en sociale verplichtingen en het lerarentekort, waardoor aandacht voor mentaal welzijn harder nodig is. Tegelijkertijd is de reguliere LAKS-klachtenlijn actief: sinds de digitale vmbo-examens op 1 april zijn daar honderden meldingen binnengekomen (de teller stond vrijdag op 593).
Cijfermatig bestaat de Friese examenpopulatie uit 4.266 vmbo-leerlingen (waarvan 2.361 vmbo gl/tl), 1.249 havo-kandidaten en 967 vwo’ers. Opvallend is een stijging van 40 procent in het aantal leerlingen dat Fries als examenvak doet: 213 dit jaar, doordat meer scholen het vak aanbieden. De examenperiode is dus niet alleen logistiek intensief, maar ook een moment van extra zorg en aandacht voor zowel praktische faciliteiten als het mentale welzijn van leerlingen.