Na drie gouden paralympische medailles in Parijs kiest Tristan Bangma voor vrijheid en rust. 'Ik wilde meer mens zijn'
In dit artikel:
Tristan Bangma (28) uit Donkerbroek, lange tijd bekend als para-wielrenner, brak in Parijs 2024 door met drie gouden medailles samen met piloot Patrick Bos. Die triomf was het hoogtepunt van zijn carrière, maar ook het moment waarop hij besefte dat hij de klassieke vierjarige cyclus richting Los Angeles 2028 niet ongewijzigd kon herhalen: het traject was te intens en hij had nieuwe prikkels nodig.
Bangma woonde veel in zijn koffer en prefereerde trainen in Sierra Nevada (Spanje), de enige plek waar hij als slechtziende zelfstandig buiten kon fietsen. Na de Spelen wijzigde hij zijn leven radicaal: hij verhuisde niet naar Spanje maar naar Victoria in Canada, waar zijn relatie met de Canadese para-wielrenster Mel Pemble ontstond. Die stap gaf hem de rust waarnaar hij verlangde — minder reizen, meer tijd met familie en een betere werk-privéverdeling. Door het tijdsverschil met Europa plant hij vergaderingen ’s ochtends, zodat middagen vrij blijven voor training en herstel.
Een tweede vernieuwing is hardlopen. Bangma ontdekte dat lopen hem zowel fysiek als mentaal goed deed: kortere herstelbehoefte, meer onafhankelijkheid en het gevoel weer “minder uit een koffer” te leven. Ondanks zijn visuele beperking — hij vergelijkt zijn zicht met een mistveld waar dingen pas op het laatste moment zichtbaar worden — kan hij zelfstandig meedoen aan races. In Leiden liep hij een halve marathon in 1:18 en in Victoria liep hij zijn eerste marathon (2:42, 24ste plaats). Soms gaat het mis: in de halve marathon van Egmond liep hij verkeerd omdat hij geen zicht had op de koersmarkeringen, maar dat deert hem minder dan de vrijheid die hardlopen biedt. “Ik vind het fantastisch om samen op de tandem iets te winnen. Maar het is soms ook fijn om iets alleen te bereiken,” zegt hij.
Bangma stuit nog regelmatig op ongeloof en onbegrip wanneer hij alleen meedoet aan evenementen of in het dagelijks leven. Mensen twijfelen aan zijn vermogens of maken spottende opmerkingen in de trein. Het accepteren van zijn beperking en leren hulp te aanvaarden was een lang traject. Waar hij vroeger alles zelf regelde — sponsoren, materiaal, reizen — heeft hij recent een manager aangenomen en rond zich een team opgebouwd. Dat vermindert zijn werkdruk en maakt het haalbaar om op een andere manier naar Los Angeles te toewerken.
Uiteindelijk blijft wielrennen zijn hart: hij wil zich wederom richten op paralympisch succes in 2028, maar met een vernieuwde aanpak die balans, teamondersteuning en persoonlijke levenskwaliteit belangrijker maakt dan alleen het eindresultaat.