Na bijna veertien jaar was Diana (28) uit Dokkum even terug in Syrië: 'Mijn aanwezigheid voelde als een droom'
In dit artikel:
Diana Al Mouhamad (28) keerde afgelopen oktober na bijna veertien jaar weer terug naar Syrië — een bezoek dat ze beschrijft als hevig emotioneel en tegelijk hoopgevend. Als tiener vluchtte ze uit haar geboorteland; van 2017 tot 2024 bouwde ze in Dokkum een nieuw leven op, volgde opleidingen in mediaproductie en journalistiek in Drachten en Zwolle, schreef opiniestukken en liep stage bij de Leeuwarder Courant. Sinds een jaar woont ze met haar man in Konstanz (Duitsland), vlak bij de Zwitserse grens.
De terugkeer naar Damascus confronteerde haar met de uitgesproken emoties van de Syrische diaspora: op het vliegveld zag ze families elkaar huilend omhelzen. Tegelijk voelde ze het knagende besef dat veel van wat haar jeugd bepaalde verdwenen is — haar ouderlijk huis werd in de oorlog gebombardeerd. Daardoor ervaart ze dat ze tussen twee werelden leeft: geen thuis meer in Syrië, maar daar gelaten herinneringen.
In gesprekken en observaties viel Diana op dat Syriërs moe maar veerkrachtig zijn. Kleine verbeteringen — zoals vaker beschikbaar water in sommige wijken en langere periodes met stroom — geven mensen hoop en worden met dankbaarheid ontvangen. Ze hoorde ook over vrijgelaten gevangenen wiens verhalen nu naar buiten komen, wat volgens haar bijdraagt aan optimisme en een gevoel van rechtvaardigheid. Niet overal zijn de omstandigheden gelijk; sommige regio’s kennen betere watervoorziening dan andere, en Diana benadrukt dat herstel tijd nodig heeft.
Hoewel ze aanvankelijk van plan was veel mensen te interviewen en hun verhalen te documenteren, bleek de reis te intens om meteen journalistiek aan het werk te gaan. Ze koos ervoor vooral familieleden op te zoeken en zichzelf de ruimte te geven om te verwerken wat ze zag en voelde. De terugreis naar Duitsland was zwaar; het duurde ongeveer een maand voordat ze zich weer “normaal” voelde.
Diana wil zich op de langere termijn journalistiek blijven inzetten voor Syrië: ze wil de Duitse taal leren, haar studie journalistiek hervatten en het land regelmatig bezoeken om verhalen te vertellen en bij te dragen aan de wederopbouw. Een definitieve terugkeer sluit ze voorlopig uit vanwege werk en familie in Duitsland, maar ze wil betrokken blijven vanuit het buitenland. Tegelijk hoopt ze dat wat er is gebeurd in Syrië niet vergeten wordt en dat er ooit rekenschap wordt afgelegd voor het verleden.