Moeketaaldach - Der komme gjin knallende sjampanjekoarken oan te pas, mar trije spesjaalbierkes | column Pieter de Groot
In dit artikel:
Morgen is het Internationale Moedertaaldag (21 februari). In Leeuwarden zetten het Europees Bureau voor Minderheidstalen, het Mercator European Research Centre for Multilingualism and Language Learning, de Fryske Akademy en filmhuis Slieker twee minderheidstalen in de spotlights: het Noordfrysk en het Liwwadders (ook wel Leewaddes genoemd). In filmhuis Slieker wordt eerst de Noordfriese film Amrum vertoond; daarna start een taal- en kunstproject dat het Liwwadders wil promoten.
Bij de start hoort een aantal creatieve activiteiten: er verschijnen drie speciaalbieren met etiketten die zijn geïnspireerd op een verzameling Liwwadderse uitdrukkingen die Ezra Efdé uit het schriftje van zijn oma Attie selecteerde. Remco (broer) verzorgde de illustraties en etiketten; via een QR-code op de fles kunnen mensen eigen spreekwoorden naar de website Liwwadder-spreekwoorden.nl van het Histoarysk Sintrum Ljouwert sturen. Het Graffiti Platform Leeuwarden nodigt straatkunstenaars uit om een spreuk te kiezen en die als inspiratie te gebruiken voor muurschilderingen in de stad, zodat het Leewarder taalgebruik zichtbaar in het publieke domein terugkeert.
De tekst bevat ook een persoonlijke reflectie van de auteur over taaloverdracht en identiteit: hij beschrijft hoe het Leewadders binnen zijn familie van moeder op dochter is doorgegeven, terwijl zijn grootvader wel Fries was maar geen Fries sprak. Verder gaat hij in op de variatie in schrijfwijze van het Leewadders; decennialang ontbrak een standaardwoordenboek, waardoor spelling en gebruik mengden met Fries en veel regionale tekens en klanken kennen. De acties rond Moedertaaldag zijn bedoeld om dat dialect levend en zichtbaar te houden — op etiketten, muren en in ontmoetingen — en om inwoners aan te moedigen hun eigen taalvorm te blijven gebruiken.
Kortom: Leeuwarden markeert Internationale Moedertaaldag met film, kunst, publieksactiviteiten en een publieksgerichte campagne rond Liwwadders en Noordfrysk, waarin erfgoed, creativiteit en lokale betrokkenheid samenkomen.