Moe blijven na een griepje: opstaan is geboden, maar soms met een omweg

In dit artikel:

Thomas raakt na een griepje niet alleen fysiek uitgeput maar ontwikkelt onverwachte paniekaanvallen: trillingen, zweten en een bonzend hart die optreden op vaste momenten na eten. Zijn reactie — meer suikerrijk voedsel om “energie” terug te winnen en daarna juist nog meer wegzakken — bleek geen zuiver psychisch probleem maar het gevolg van een ontregelde stofwisseling: stressmetingen lieten zien dat vrijwel exact vijf uur na een maaltijd een diepe glucosedip volgt.

Nieuw onderzoek van spierfysioloog Gül Turan maakt duidelijk waarom dit kan gebeuren: als spieren niet gebruikt worden (in de studie doordat vrijwilligers een arm in het gips kregen), valt de insulinegevoeligheid binnen twee dagen met ongeveer 40% terug. Het lichaam is ontworpen om in beweging te zijn; bij stilstand gaat de verwerking van glucose minder goed en kan dat het zenuwstelsel zover activeren dat het paniekachtige reacties geeft. Die paniekaanvallen zijn dus vaak geen teken van karakterzwakte maar een alarmsignaal van een verstoorde energiebalans.

Er zit een lastige paradox in het herstelproces. Volledige rust kan deze vicieuze cirkel versterken omdat beweging uitblijft en de metabole ontregeling aanhoudt. Tegelijk kan te snelle of te heftige inspanning het immuunsysteem in de hersenen prikkelen: sommige immuuncellen blijven na een infectie in een waakzame staat waardoor lichaam en brein inspanning als dreiging blijven interpreteren. Avindra Nath (NIH) vat dat samen als een aanhoudende immuunactivatie die de regulatie van energie en inspanning verstoort — het is dus niet per se weefselschade maar een veranderde regulatie.

Praktisch advies dat uit deze inzichten volgt: niet passief blijven liggen, maar ook niet meteen intensief gaan trainen. Een veilige tussenweg is korte, gecontroleerde activaties — heel kort bewegen (bijvoorbeeld circa zes seconden) gecombineerd met rustige ademhaling — zodat de energievraag laag blijft en het zenuwstelsel leert dat inspanning geen gevaar oplevert. Doel is niet meteen conditieopbouw maar het herstel van normale energiesturing na ziekte. Bernard Maarsingh, psycholoog en auteur van dit betoog, benadrukt daarmee het onlosmakelijke verband tussen lichaam en geest bij postziek herstel.