Mislukte speeddate, lege zaaltjes en toch zitten de campagnevoerende politici vol energie. 'In je eentje flyeren doen wij niet meer'
In dit artikel:
Vandalisme, bedreigingen en afnemende belangstelling markeren de lokale campagnes in meerdere Friese gemeenten in aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart. Op 19 februari bleek bij de aftrap in Súdwest-Fryslân dat publieksinteresse laag was: een door partijen in Sneek georganiseerde speeddate trok slechts enkele bezoekers — deels omdat het te vroeg in de campagne was en tegelijk het olympisch schaatsen op tv was.
In Heerenveen kiest D66’er Ojanne Chang er daarom bewust voor om pas in de laatste drie weken intensief campagne te voeren. Volgens haar is het moeilijk om de lange en soms agressieve campagneperiode vol te houden. Haar partij ervaart vernielingen aan campagneborden; tijdens huis-aan-huisacties kregen campagnevoerders beledigingen te verduren. Flyeren blijft de kern van hun aanpak, maar voortaan niet meer solo uit angst voor confrontaties. Debatten ontbraken dit jaar in Heerenveen, iets wat Chang wil herstellen en uitbreiden met initiatieven zoals kindervragen op scholen.
Ook in Súdwest-Fryslân werden wel veel debatten georganiseerd, maar behalve in Workum kwamen daar weinig neutrale bijzitters op af, constateert CDA’er Uilkje Attema. Ze vindt zulke avonden toch zinvol omdat ze betrokkenen opleveren en vrijwilligers werven. Attema merkte bij een bezoek aan een zorgcentrum dat discussie soms fel kan beginnen, vooral rond bezuinigingen, maar dat de sfeer over het algemeen rustiger is dan bij vorige verkiezingen.
In Dantumadiel kreeg het CDA te maken met gerichte vernielingen: borden en een verkiezingscaravan werden beschadigd en beklad met eieren. Lijsttrekker Hilbrand Visser betreurt vooral de gevolgen voor vrijwilligers die posters ophangen, maar ziet de overlast als minder omvangrijk dan in eerdere jaren en twijfelt of het specifiek tegen zijn partij gericht was. De campagne daar richt zich dit keer meer op werkbezoeken dan op aanwezigheid in winkelcentra.
Campagneteams voelen zich vermoeid. Kandidaten als Jacoline Engelmoer (Nieuw Sociaal) en Idske Koopmans (GroenLinks-PvdA) geven aan bijna elke avond op pad te zijn geweest, naast hun raadswerk en deelname aan dorpsbijeenkomsten — voor hen is campagnen nooit strikt tijdelijk.
In Waadhoeke leidde slecht weer tot een koude start van de FNP-actie; op de Breedeplaats in Franeker kwam nauwelijks publiek. FNP-kandidaat Annemaaike Talsma-Plat (44), rolstoelgebonden door MS, zet de nadruk op betere, toegankelijke openbare toiletten. Waadhoeke scoort laag op een landelijke toiletten-app; de partij zoekt samenwerking met organisatoren van grote evenementen om voorzieningen te verbeteren, omdat bestaande opties soms onhandig bereikbaar zijn.
Kort samengevat: de campagne is kleinschaliger en voorzichtiger van toon geworden door vandalisme en agressie, waardoor partijen hun tactiek aanpassen en vrijwilligers en toegankelijkheid extra aandacht krijgen.