Minister schetst opties om zondagsopenstelling te verruimen; SGP en CU bezorgd

In dit artikel:

Minister Karremans (Economische Zaken) heeft de Tweede Kamer in een brief verschillende wetsopties gepresenteerd om ondernemers zelf te laten beslissen of zij op zondag open willen. De stap volgt op een verzoek van VVD-Tweede Kamerlid Arend Kisteman om de voor 2026 geplande evaluatie van de Winkeltijdenwet te vervroegen en tevens te onderzoeken of winkels in elke gemeente op zondag door hun eigenaar geopend kunnen worden.

De minister schetst meerdere scenario’s: van een landelijke regel die winkeliers expliciet toestaat op zondag te openen (waarbij gemeenten geen zeggenschap meer hebben), tot een plicht voor gemeenten om individuele verzoeken van winkeliers om zondagopenstelling in principe te honoreren. Een derde optie behelst een fundamentele herziening van de wetsopbouw, waarvan nu nog onduidelijk is hoeveel ruimte gemeenten overhouden voor lokaal maatwerk. Karremans erkent dat sommige modellen autonomie van gemeenten aantasten en zelfs conflict kunnen opleveren met hun bevoegdheden om winkelgebieden in te richten. Op dit moment hanteren 24 van de 342 gemeenten een algeheel sluitingsbeleid voor zondag.

De voorstellen stuiten op felle bezwaren van christelijke partijen. SGP-Kamerlid André Flach waarschuwt dat verdere verruiming de zondagsrust, die de partij als een wezenlijk waardevol en religieus gebod ziet, uitholt. Ook ChristenUnie-Kamerlid Pieter Grinwis vindt de opties ingrijpend en pleit ervoor de huidige regeling te behouden, juist omdat een collectieve rustdag in een 24-uurs economie van extra waarde is. Beide partijen willen dat gemeenten de mogelijkheid behouden om plaatsen met een sterke zondagsrusttraditie te beschermen.

De VVDpositie is tegenovergesteld: Kisteman stelt dat ondernemers zo veel mogelijk ruimte moeten krijgen om zelf te beslissen, maar wil eerst de uitkomsten van de evaluatie afwachten. Volgens hem is het niet de bedoeling met veel kabaal beleid te veranderen; als in gemeenten waar nu gesloten is geen ondernemers open willen, verandert er niets, maar waar wél initiatieven zijn, zouden die ruimte moeten krijgen. Het CDA staat meer in de middenweg en wil de huidige gemeentelijke bevoegdheden voorlopig handhaven, met aandacht voor de evaluatie.

Karremans laat het laatste woord over aan de evaluatie: het is nog niet duidelijk of er daadwerkelijk knelpunten bestaan rond winkeltijden. Het ministerie heeft stakeholders — retail- en verhuursectoren en de Vereniging Nederlandse Gemeenten — gevraagd mee te denken over de evaluatievragen. De planning is dat het onderzoek voor de zomer wordt opgeleverd; een nieuw kabinet zal daarop moeten reageren en besluiten of wetswijzigingen gewenst of haalbaar zijn. Politiek kan de uitkomst ook invloed hebben op toekomstige coalitievorming, gezien de principiële standsverschillen over de zondagsopenstelling.