Minderheidspolitiek vraagt een open houding bij coalitie én oppositie

In dit artikel:

Het kabinet-Jetten, een minderheidscoalitie met 66 zetels, moet de komende weken actief steun werven voor de begroting 2027. Premier Rob Jetten en minister Eelco Heinen zullen fractievoorzitters in de Tweede Kamer moeten spreken zodra het parlement uit reces terugkeert; de periode voor de zomer is cruciaal om voorstellen voor Prinsjesdag vast te timmeren.

De realiteit is dat de coalitie niet kan rekenen op automatische meerderheid: enkele onderdelen van het regeerakkoord zijn al door de oppositie weggestemd, meest zichtbaar de gedwongen versnelde verhoging van de AOW-leeftijd en de afwijzing van de voorgestelde asielwetten. Toch gedraagt het kabinet zich soms alsof de plannen onverkort uitvoerbaar zijn en de financiële kaders vastliggen, terwijl samenwerking met meerdere oppositiefracties nodig zal zijn.

Niet alleen de coalitie moet haar houding veranderen; ook oppositiepartijen krijgen een verantwoordelijkheid. Omdat een parlementaire meerderheid destijds toestemming gaf voor dit kabinet, ligt er een verplichting tot welwillendheid en serieuze onderhandelingen. Werkbezoeken van Jetten en Heinen mogen geen symbolische ronde zijn: er moeten reële pogingen tot overeenstemming worden gedaan, ook als dat compromissen vergt.

Het succes van dit minderheidskabinet hangt af van een andere politieke cultuur waarin partijen bereid zijn risico’s te nemen om een politieke crisis en vervroegde verkiezingen te voorkomen — gebeurtenissen die het vertrouwen van burgers in de politiek verder zouden aantasten.