Met 'Wat heb jij gedaan om mij gelukkig te maken?' leren we dubbelkunstenaar Ted van Lieshout (70) nóg beter kennen
In dit artikel:
Ted van Lieshout — schrijver, tekenaar en onmiskenbare grootheid in de Nederlandse jeugdliteratuur — viert zijn 70ste verjaardag en kijkt terug op vier decennia vakmanschap. Zijn eerste jeugdboek, Raafs Reizend Theater, verscheen in 1986; sindsdien bouwde hij een omvangrijk oeuvre op (van Boer Boris tot Ommouw me) en verzorgde hij ook teksten voor tv-programma’s als Sesamstraat en Het Klokhuis. Talrijke prijzen en nominaties onderstrepen zijn invloed.
Als afsluiting van dit jubileum verschijnt op 13 februari het overzichtswerk Wat heb jij gedaan om mij gelukkig te maken? (Leopold, €22,99, 348 blz.). Tegelijk is Van Lieshout uitgenodigd een tentoonstelling samen te stellen in het Illustratiehuis in Amsterdam, een oefening die hem dwong diep in zijn archief te duiken en werk te selecteren voor een beperkte ruimte. Die opzet levert geen standaard chronologie op maar een collage van tekst, beeld en reflectie.
In het boek voert hij deels fictieve gesprekken — onder meer met zijn zeventienjarige zelf — waardoor de lezer een blik krijgt op de artistieke zoektocht: van nauwgezet, fijn tekenwerk naar een lossere, soms ‘slordiger’ stijl die ruimte laat voor verrassing. De tweesprong tussen jong en ouder perspectief illustreert hoe vormexperimenten en nieuwe technieken zijn werk veranderden en illustraties meer maakten dan louter plaatjes bij tekst.
Inhoudelijk blijft Van Lieshout onverschrokken: hij behandelde zware thema’s zoals rouw (het verlies van vader en broer) en bracht met boeken als Gebr. (1996) en het persoonlijke Mijn meneer — over seksueel misbruik — ook moeilijke jeugdtrauma’s ter sprake. Tegelijk benadrukt hij zijn intentie om voor jonge lezers beschermend te schrijven; hij zoekt een evenwicht tussen eerlijkheid en het vermijden van onnodige verontrusting.
Wat heb jij gedaan om mij gelukkig te maken? presenteert Van Lieshout als dubbelkunstenaar die consequent zijn eigen pad koos en de kwaliteit van jeugdpoëzie en geïllustreerde boeken heeft verhoogd. De recensie waardeert het werk hoog (vijf sterren). Van Lieshout is bovendien op 8 februari te gast bij Onder de vulkaan (Groningen, uitverkocht) en op 20 februari bij het literatuurfestival Het Grote Gebeuren in Forum Groningen.