Met regiokantoor voor kerkadministratie worden lokale gemeenten ontlast, zo kunnen ze zich weer richten op kerk zijn

In dit artikel:

De Protestantse Kerk in Nederland (PKN) en VKB Kerkrentmeesters richten Regionale Kerkelijke Bureaus op om plaatselijke gemeenten te ondersteunen bij administratie en beheer. Doel is vrijwilligers te ontlasten en continuïteit te borgen nu beheertaken zwaarder en technischer zijn geworden door wetgeving en digitalisering, terwijl het aantal beschikbare mensen daalt. De PKN telt circa 1,4 miljoen leden, maar verloor in tien jaar bijna 30 procent van haar leden (cijfers 2025), wat de druk op vrijwilligers vergroot.

Proeven lopen momenteel in de regio Aalten en de classis Groningen-Drenthe. In Fryslân wordt verkend of meerdere regionale bureaus zinvol zijn; Sneek (Snits) is het meest concrete voorbeeld van een plek die mogelijk zo’n functie kan krijgen. VKB-voorzitter Rein Boersma laat onderzoeken hoeveel behoefte er is onder de ongeveer 200 Friese PKN-gemeenten, en signaleert dat het vaak lastig is een opvolger te vinden als een langdurige vrijwilliger wegvalt.

Eerdere centraliseringspogingen bestaan: tot 2007 waren er negen Regionale Dienstencentra (RDC’s), later vervangen door steunpunten die weer verdwenen. Het huidige initiatief onderscheidt zich volgens betrokkenen doordat het kleinschaliger en specifiek gericht is op het wegnemen van beheerdruk, zonder winstoogmerk. Gemeenten behouden hun eigen bestuur en beslissen zelf welke taken ze uitbesteden; de bureaus moeten tegen lage kosten werken en inzetten op digitalisering en standaardisatie om efficiëntie en kwaliteit te verhogen.

Achterliggend probleem was ook dat door de introductie van boekhoudsoftware zoals FRIS sommige kerkrentmeesters vastliepen in papier- en computerwerk. De lessen uit de proeven in Aalten en Groningen-Drenthe dienen als basis voor verdere uitrol, met het oog op een alternatief voor commerciële dienstverleners die mogelijk minder kennis van kerkelijk beheer hebben.