Met het oog op 2026: superkracht, passie en dienen tot het graf

In dit artikel:

Hilbrand Visser, vmbo-directeur van het Dockinga College in Dokkum, reflecteert op de vraag of het onderwijs leerlingen en studenten echt leert wat moreel leiderschap is — en of onderwijsprofessionals dat zelf ook uitstralen in hun keuzes. Aan het eind van het jaar, wanneer hij zijn agenda moet schrappen en bewust ruimte houdt voor onverwachte zaken, bezocht hij een Netwerkdag vo–mbo in het Cambuurstadion. Daar sprak toekomstdenker Ruud Veltenaar, die betoogde dat de huidige wereldwijde multicrisis bestaande structuren laat instorten en zo ruimte biedt voor nieuwe opzetjes die gestoeld zijn op moreel leiderschap.

Veltenaar daagde de aanwezigen uit: bieden wij leerlingen concrete handvatten voor moreel leiderschap, of blijft het bij retoriek? Als aansprekend voorbeeld haalde hij Paul de Blot aan, die onderwijs ziet als zoektocht naar drie levensvragen: wat is iemands superkracht, waar ligt iemands passie, en hoe kan iemand — in diepe afhankelijkheid van anderen — die gave inzetten om anderen te dienen tot het einde van het leven. De kern van de oproep is dat onderwijs niet alleen competenties moet aanleren, maar ook karaktervorming en dienstbaarheid vorm moet geven.

Visser koppelt deze gedachte aan persoonlijke observaties: zijn pragmatische aanpak van jaarafsluiting, zijn bereidheid om op school aanwezig te zijn en deel te nemen aan spontane activiteiten, en een recent bezoek aan de tandarts waar het trekken van verstandskiezen hem aan volwassenwording deed denken. Die ingreep gebruikt hij als metafoor: het loslaten van oude zekerheden kan ruimte scheppen voor nieuw inzicht en misschien nieuw moreel leiderschap, zowel persoonlijk als binnen schoolorganisaties.

Uiteindelijk blijft hij met vragen achter: heeft zijn school als doel jongeren te helpen hun superkracht en passie te vinden en die te laten inzetten om anderen te dienen? Terwijl 2026 nadert, ervaart hij vooral chaos — een aanleiding juist om te zoeken naar heldere keuzes en morele koers in het onderwijs.