Met een open blik bijdragen aan een vredevolle wereld

In dit artikel:

Theater na de Dam zoekt de grenzen van herdenken op door makers te vragen voor 4 mei voorstellingen te maken die de Tweede Wereldoorlog in verband brengen met actuele kwesties. Die opzet leidt soms tot heftige reacties: een monoloog van drie jaar geleden, gepresenteerd als pleidooi voor verbinding, draaide uit op het buitensluiten van Joden en resulteerde in boos vertrek van toeschouwers.

Deze week overleed Edith Eger, psychotherapeut en Holocaust-overlevende, op 98‑jarige leeftijd. Haar persoonlijke verhaal — als tiener in Auschwitz gedwongen de waarheid te spreken waardoor haar moeder direct werd vergast — en haar latere boek The Choice illustreren hoe het zoeken naar hoop in onmenselijke omstandigheden mensen overeind kan houden. Haar uitspraak over nooit toestaan dat de vijand je geest vermoordt is emblematisch voor de boodschap die ook ruchtbaarheid krijgt rond 4 mei: niet verzaken in menselijkheid en empathie.

Bisschop Ronald Cornelissen roept op tot het zoeken van bondgenoten en het voeren van gesprekken als basis voor vredevolle samenlevingen. Regisseur Ludwig Bindervoet verklaart dat de nieuwe programmering de spanningen rond herdenken wil tonen; in een gepolariseerde publieke sfeer is er volgens hem steeds minder ruimte voor genuanceerde geluiden. Theater wordt zo voorgesteld als middel om verschillende perspectieven te verkennen en empathie als instrument tegen verdeeldheid en destructie — in navolging van denkers als Hannah Arendt. De voorstellingen, die vanaf deze week te zien zijn, zetten daarmee het debat over herinnering, verantwoordelijkheid en hoop opnieuw in beweging.