Met een helm op de fatbike? 'Dan kan ik geen knotje!'
In dit artikel:
Op de koude markt van Sneek spreken jongeren over wetsplannen van het nieuwe kabinet die hun vrijheden moeten beperken: een helmplicht en mogelijk een minimumleeftijd voor fatbike-bestuurders, een leeftijdsgrens van vijftien voor TikTok en Instagram, een koopleeftijd van 21 voor tabak en vapes, en strengere regels tegen ‘koop nu, betaal later’-constructies om jongeren tegen schulden te beschermen. Doel van de maatregelen is veiligheid, minder vroegtijdige verslavingen en betere bescherming tegen schadelijke online-invloeden.
Twaalfjarige Jolene en dertienjarige Dana zitten samen op een fatbike en reageren fel op veel voorstellen. Een helmplicht vinden ze ‘stom’ en een leeftijdsgrens voor fatbikes zou volgens hen zonde zijn als je net hebt gespaard. Ze geven aan dat verbieden niet altijd werkt; liever leren ouders en scholen jongeren omgaan met sociale media. Dana kijkt soms naar influencers en koopt make-up, maar schermtijd en aankopen worden thuis al strikt beperkt: haar telefoon staat op twee uur per dag.
Oudere tieners zien het genuanceerder. Shjayla (19) en Nerena (20) vinden een helmplicht prima en steunen strengere regels voor sociale media omdat ze zelf schokkende content herinneren. Ze noemen ‘koop nu, betaal later’ handig maar ook een valstrik; Nerena waarschuwt dat online beelden en influencers makeup en verzorgingsproducten aanprijzen die kwetsbaarheden kunnen uitbuiten. Over rookleeftijd zijn de meningen verdeeld: sommigen vinden 21 te hoog, anderen wijzen op de zichtbaarheid van smaakvapes onder jonge kinderen en vinden het goed om in te grijpen.
Een vijftienjarig meisje, anoniem omdat ze rookt, illustreert waarom beleidsmakers zich zorgen maken: ze is via een ‘dealer op Snapchat’ aan sigaretten en een aardbei-vape gekomen en zegt dat groepsdruk en smaakjes de aanleiding waren. Zij gelooft niet dat een koopverbod tot 21 veel zal veranderen, maar staat wél open voor een helm- en leeftijdsgrens van ongeveer 15 voor fatbikes.
Kort: het kabinet wil jongeren meer beschermen; op straat botst die intentie met praktische bezwaren, leeftijdsverschillen en alternatieve inkooproutes. Jongeren zelf wisselen van mening: sommigen willen meer regels voor veiligheid en tegen schadelijke online-invloeden, anderen vrezen onnodige beperkingen of dat maatregelen het probleem juist verplaatsen. Daarnaast speelt stigma rond fatbike-rijders: veel jongeren ervaren negatieve reacties van voorbijgangers ondanks dat ze rustig en verantwoord rijden.