Met dit trucje kunnen ouders straks besparen op erfbelasting: 'Ze betalen deze rente dolgraag aan hun kinderen'

In dit artikel:

Het kabinet wil de rente op papieren schenkingen in Nederland halveren (ingang gepland in 2028), waarmee meer ouders aantrekkelijker toegang krijgen tot een fiscale techniek om erfbelasting te beperken. Een papieren schenking houdt in dat ouders bij de notaris een schuld aan hun kind vastleggen die niet hoeft te worden afgelost, maar waar jaarlijks rente over wordt betaald. Sinds de jaren tachtig staat dat rentepercentage op 6 procent; die jaarlijkse rente vermindert tegelijk de nalatenschap en verkleint zo de erfbelasting voor de kinderen.

Notaris Ernst Loendersloot en vermogensplanner Peter Beets wijzen erop dat deze constructie al veel wordt gebruikt door vermogende ouders: in 2022 werden ongeveer 24.200 papieren schenkingen geregistreerd met een gezamenlijke waarde van 742 miljoen euro. Jaarlijks kan een ouder daarnaast een vrijstelling gebruiken (in 2026 is dat 6.908 euro); over de rente die aan het kind wordt uitbetaald hoeft geen schenkbelasting te worden betaald, waardoor netto meer vermogen naar de kinderen kan gaan. Voor schenkingen boven de vrijstelling geldt wel schenkbelasting (10 procent tot een bepaalde grens), maar dat tarief ligt meestal onder de latere erfbelastingtarieven, waardoor de zet loont.

Door de voorgenomen halvering van de rente verwachten deskundigen dat ook groepen met minder direct beschikbare liquiditeit — bijvoorbeeld eigenwoningbezitters met weinig spaargeld — eerder voor een papieren schenking kiezen, omdat de jaarlijkse rentekosten dan draaglijker worden. Het kabinet rekent erop dat de maatregel uiteindelijk tientallen miljoenen euro’s extra oplevert, omdat ouders het geld dat ze door de lagere rente overhouden waarschijnlijk liquide houden (waardoor het onder meer eerder onderworpen kan worden aan vermogensrendementsheffing en later mogelijk erfbelasting).

Belangrijke waarschuwing van adviseurs is dat de rente daadwerkelijk betaald moet worden; gebeurt dat niet, dan kunnen erfgenamen alsnog met belastingclaims te maken krijgen. Ook kan een lagere rente leiden tot nieuwe plannen van fiscalisten en vermogende ouders — bijvoorbeeld het spreiden of vergroten van schenkingen over meerdere jaren — wat de uiteindelijke fiscale effecten kan beïnvloeden.