Mensenverbod in Waddennatuur is goedkope zet van Rijkswaterstaat | LC commentaar
In dit artikel:
Rijkswaterstaat en bewoners van de Waddeneilanden liggen met elkaar overhoop nadat RWS stelregels voorstelde om delen van de kust af te sluiten om natuurdoelen te halen. De maatregel in concept betreft onder andere de Boschplaat en de Noordsvaarder op Terschelling; eilandbewoners vrezen dat sluitingen hun bewegingsvrijheid beperken. Op Ameland ontstond ook ophef toen RWS onverwacht stopte met onderhoud van duingebied — de dienst stelt dat dat geen haar taak meer is, wat bij lokaal bestuur en politici op verontwaardiging stuitte. Vorige week maandag vroeg de PvdA op Ameland om opheldering; burgemeester Tytsy Willemsma hekelt vooral de gebrekkige communicatie van RWS: "Communicatie is niet hun sterkste punt", zei ze. Wethouder Piet IJnsen merkte cynisch op dat veel mensen bij RWS weggaan.
De verontwaardiging krijgt vorm: eilanders organiseren zich, er bestaat al een appgroep met de naam 'Vrije vogels, gekooide mensen' en op sommige plekken wordt gedacht aan protestacties. Ook op Vlieland en Ameland zien tegenstanders risico's voor respectievelijk de Vliehors en De Hon.
RWS heeft zichzelf eerder al in verlegenheid gebracht: in april verklaarde de dienst onverwacht kwelders bij Wierum en Ternaard tot natuurgebied, in samenspraak met Wetterskip Fryslân; het waterschap nuanceerde die claim en wees op afspraken die eerst een omgevingsproces vereisen. Tegelijk is duidelijk dat ingrijpen noodzakelijk is: de Ecologische Autoriteit waarschuwt dat vogels, vissen en planten het slecht hebben en dat er snel stappen nodig zijn.
De krant wijst erop dat er wel degelijk alternatieven zijn die structureler helpen — meer dynamisch kustbeheer op de eilanden, meer zoet-zouthybriden, stoppen met baggeren van het Amelander vaarwater, een einde aan gas- en zoutwinning, verboden op bodemberoerende activiteiten of gecontroleerde gaten in vastelandsdijken — maar die oplossingen zijn politiek gevoelig, complex en vaak duur. Voor RWS zijn korte, goedkope maatregelen als verbodsborden en tijdelijke afsluitingen verleidelijk, maar die pakken niet de onderliggende oorzaken aan: bodemdaling door winning, verminderde sedimentaanvoer, zeespiegelstijging en opwarming van zeewater.
Kortom: de escalatie tussen de eilanden en RWS is grotendeels zelfgecreëerd door onduidelijke communicatie en het ontbreken van moedige, systeemgerichte keuzes. Het gevolg is boosheid op de eilanden en een groeiende kloof over hoe de Wadden het beste te beschermen is zonder de lokale leefbaarheid onnodig te beperken.