'Meer verwarde mensen, maar samenleving gaat er beter mee om', zegt lector Nynke van NHL Stenden

In dit artikel:

Verwarde personen — zoals de 26‑jarige man met een psychose die maandag in Leeuwarden opviel — maken steeds meer deel uit van het dagelijks leven. Nynke Boonstra, lector Zorg en Innovatie in de psychiatrie aan NHL Stenden, ziet dat de aandacht voor onbegrepen gedrag groeit en dat de samenleving daardoor langzaamaan anders leert omgaan met deze groep. ‘Verward gedrag’ is een breed begrip: het omvat psychoses maar ook ontregeling door dementie, verslaving of andere oorzaken.

Landelijk signaleerde de politie vorig jaar bijna 150.000 incidenten met verward gedrag, een stijging van 6 procent ten opzichte van 2023. In Fryslân kregen het meldpunt zorgwekkend gedrag (0800‑1205, beheerd door de GGD) tussen januari 2024 en juni 2025 ongeveer 1.700 meldingen binnen. De GGD benadrukt dat de mentale veerkracht van alle leeftijdsgroepen afneemt, wat de toename van zulke incidenten verklaart.

Boonstra roept op om niet alleen naar cijfermatige trends te kijken maar ook naar de verhalen achter de meldingen — de ‘warme data’ — en om beleid daarop aan te passen, bijvoorbeeld bij woningbouw en lokale netwerken die hulp- en zorgketens verbinden. Veel meldingen belanden bij de politie; dat leidt tot frictie omdat agenten taken uitvoeren die meer zorggericht zijn dan veiligheidsgericht.

De politiebonden maken zich zorgen: gespecialiseerde politieteams worden ingezet bij complexe zorgincidenten en suïcidemeldingen, waardoor capaciteit voor andere politietaken onder druk komt te staan. NPB‑voorzitter Nine Kooiman waarschuwt dat chronisch gebrek aan tijdige behandeling, opvang en crisiszorg steeds meer crisissituaties veroorzaakt en de belasting op agenten vergroot.

De Tweede Kamer vroeg eerder dit jaar aan het kabinet iemand aan te wijzen die coördinerend optreedt tegen de problemen rond verward gedrag, met onder meer extra aandacht voor het meldpunt zorgwekkend gedrag.