Marga Waanders (66) over de mokerslag en leven in reservetijd: 'Niet mijn levenslust is weg, maar de onbevangenheid'
In dit artikel:
Op dinsdag 11 maart maakte de gemeente Waadhoeke bekend dat burgemeester Marga Waanders per direct haar functie neerlegde omdat ze ongeneeslijk ziek was: bij haar is uitgezaaide longkanker vastgesteld. Vijf maanden daarvoor was ze nog feestelijk herbenoemd voor een nieuw termijn van zes jaar. Nu, aan het eind van het jaar, praat ze openlijk over de periode sinds die mededeling, haar gezondheid en de keuzes die ze maakte.
Waanders (66) vertelt dat de beslissing om onmiddellijk te stoppen vanzelfsprekend voor haar was: behandelingen zouden veel tijd en energie kosten en ze wilde die laatste levensfase liever thuis en met haar man Rudolf doorbrengen. Toen zij en hij kort na het eerste vermoeden van iets ernstigs de definitieve diagnose kregen, voelde het alsof “de hele wereld op zijn kop” stond. Haar initiële reactie was helder: “Ik ga dood.” Inmiddels heeft ze chemotherapie afgerond en krijgt ze immunotherapie die het ziekteverloop remt; genezing is niet mogelijk, maar ze ervaart relatief veel goede dagen en voelt zich niet extreem ziek.
Thuis in Menaam probeert Waanders zoveel mogelijk kwaliteit uit de tijd te halen: dagelijkse wandelingen, lezen, opruimen, tijd met familie en samen met Rudolf. Ze benadrukt het belang van niet uitstellen: als iets belangrijk voor je is, begin er eerder aan. Emotioneel leeft vooral verdriet over het ongewilde einde van plannen en onbezonnenheid, geen grote boosheid of strijdlust. Tussen de regels klinkt acceptatie en een nuchtere levenshouding: “Shit happens hè, dat zie je nu.”
Het interview schetst ook haar bestuurlijke loopbaan en achtergrond. Waanders groeide op in een katholiek arbeidersgezin in Twente, vertrok op haar 17e naar Leeuwarden voor de lerarenopleiding en raakte via de PvdA politiek actief. Ze werkte als lerares en bij de hogeschool voordat ze gemeenteraadslid, fractievoorzitter en later wethouder werd in Leeuwarden. In 2009 werd ze burgemeester van Dongeradeel — de eerste vrouw in die functie — en daarna vanaf 2018 van Waadhoeke.
Haar loopbaan kent hoogte- en dieptepunten die haar bestuurlijke visie kleurden. Een vroeg collegeconflict rond burgemeester Loekie van Maaren leerde haar het belang van teamverhoudingen, wederzijds vertrouwen en goed leiderschap. Als burgemeester van Dongeradeel was ze nauw betrokken bij de fusie naar Noardeast-Fryslân. De landelijke Sinterklaasintocht in Dokkum (2017) — waarbij de al jaren lopende discussie over Zwarte Piet leidde tot blokkades, verboden demonstraties en veroordelingen — leverde haar felle publieke kritiek en zelfs bedreigingen op. Die ervaring maakte haar zeer bewust van de verharding in het publieke debat: polarisatie, ontmenselijking en anonieme opjutting via sociale media zorgen dat bestuurders vaker de kop van Jut worden. Ze mist steun van het politiek en bestuurlijk veld en pleit voor meer ruggensteun aan lokale bestuurders, ook al ziet ze tegelijkertijd dat veel mensen zich blijven inzetten ondanks de druk.
Persoonlijk voelt ze zich dankbaar voor het burgemeesterschap en de kansen om bij te dragen aan het welzijn van anderen. Haar achtergrond en politieke overtuiging — mensen stimuleren en ondersteunen, vooral degenen die vanaf het begin pech hebben — blijven richtinggevend. Ze benadrukt dat bestuur een voorrecht was en dat zin in leven niet verdwijnt door een korter toekomstperspectief; je blijft iets willen betekenen.
Praktische gegevens uit het artikel: Marga Waanders is geboren op 28 oktober 1959 in Hengelo. Haar loopbaan omvat onderwijsfuncties, raadslidmaatschap en wethouderschap in Leeuwarden, burgemeester van Dongeradeel (2009–2018) en burgemeester van Waadhoeke (2018–2025). Ze is getrouwd met Rudolf Bloem.