Marga Waanders (66) over de mokerslag en leven in reservetijd: 'Je kunt niet een beetje burgemeester zijn'
In dit artikel:
Marga Waanders (66), tot afgelopen voorjaar burgemeester van Waadhoeke, trad op 11 maart per direct terug nadat bij haar uitgezaaide longkanker was vastgesteld. Vijf maanden eerder was ze nog herbenoemd voor een termijn van zes jaar; het nieuws van de ongeneeslijke diagnose zette abrupt een streep door haar publieke loopbaan. Waanders zegt dat de keuze om meteen op te houden voor haar vaststond: ze wilde geen halve inzet leveren, geen onzekere terugkeer beloven en vooral tijd doorbrengen met haar man Rudolf en familie in de beperkte tijd die mogelijk rest.
In een interview in december, vanuit haar bungalow in Menaam, schetst ze hoe ze de eerste schok heeft verwerkt. Chemotherapie heeft ze goed doorstaan en ze krijgt nu immunotherapie die de ziekte remt; genezing is niet mogelijk maar er is “rust” gekomen en ze voelt zich overwegend niet erg ziek. Haar dagelijks leven is gericht op wandelen, lezen, opruimen en tijd met dierbaren. Ze zegt verdrietig, maar niet boos te zijn: “shit happens,” zoals ze het verwoordt, en ze raadt mensen aan geen belangrijke dingen uit te stellen.
Waanders’ verhaal omvat ook haar bestuurlijke carrière en achtergrond. Opgegroeid in een katholiek arbeidersgezin in Twente studeerde ze Nederlands en Duits en raakte politiek betrokken bij de PvdA in Leeuwarden. Ze werkte zich op van fractiemedewerker naar wethouder en werd later burgemeester van Dongeradeel (2009–2018) en vervolgens van Waadhoeke (2018–2025). Belangrijke leerervaringen noemt ze de bestuurlijke crisis rond burgemeester Loekie van Maaren begin jaren 2000, waardoor ze het belang van teamvorming en goede verhoudingen binnen het college leerde.
Een zwaar beladen episode uit haar burgemeesterschap in Dokkum was de landelijke Sinterklaasintocht van 2017, toen de nationaal gevoerde pietendiscussie uitmondde in confrontaties en blokkades. Demonstranten werden tegengehouden, er werd een noodbevel uitgevaardigd en later zijn deelnemers bestraft; de nasleep leidde tot twee moeilijke jaren voor de gemeente en persoonlijke bedreigingen richting Waanders. Die ervaring heeft haar doen inzien hoe verharding en polarisatie het lokale bestuur zwaarder maken: bestuurders krijgen veel haat over zich heen, wat mensen doet terugschrikken om zich publiekelijk te engageren.
Waanders benadrukt dat, ondanks de verharding aan de randen van het maatschappelijke debat, er veel veerkracht en goede dingen blijven gebeuren in lokale gemeenschappen. Bestuurders hebben volgens haar steun nodig — niet dagelijks applaus, maar wel ruggensteun van bewoners en collega’s — om het functioneren van de democratie houdbaar te houden.
Persoonlijk blijft ze dankbaar voor het ambt en de kansen die ze kreeg. Ze ziet haar resterende tijd als anders dan gepland: de levenslust is er nog, maar de onbezorgdheid is weg. Haar politieke overtuiging — mensen zoveel mogelijk kansen geven en ondersteuning bieden aan wie pech in het leven heeft — blijft richtinggevend. Ze woont samen met haar man Rudolf, met wie ze al ruim vier decennia is, en houdt zicht op praktische zaken en het genieten van kleinere, betekenisvolle momenten.
Kort cv: geboren 28 oktober 1959 in Hengelo; opleiding tot docent Nederlands/Duits en Nederlandse taal- en letterkunde; roles: wethouder Leeuwarden (2001), burgemeester Dongeradeel (2009–2018), burgemeester Waadhoeke (2018–2025).