Lysbet (55) uit Leeuwarden vertelt hoe kikkers ons laten zien hoe gezond de natuur is

In dit artikel:

In haar tuin in de Leeuwarder wijk Camminghaburen heeft Lysbet Hoekstra (55) een kleine vijver waar kikkers luidruchtig en talrijk aanwezig zijn. Hoekstra, jeugdcoördinator en natuurgids bij IVN Leeuwarden, gebruikt die plek niet alleen als persoonlijke natuurplek maar ook als voorbeeld: kikkers fungeren voor haar als bio-indicator voor de waterkwaliteit. Waar een vijver verandert in een dichte laag kroos en algen, daalt het zuurstofgehalte en sterft onderwaterleven; schone vijvers trekken juist amfibieën aan. Het vijvertje is een verwezenlijking van een jeugdwens — ze moest wachten tot haar kinderen ouder waren voordat ze er eentje kon aanleggen — en vormt een rommelige, groene oase tussen de betonnen tuinen van de buren.

Nationaal roept Reptielen Amfibieën Vissen Onderzoek Nederland (Ravon) mensen op om mee te doen aan de jaarlijkse kikkerdriltelling; dit jaar loopt de actie tot 12 april. De gemeente Waadhoeke benadrukt waarom deelname belangrijk is: de bruine kikker is in Noord-Nederland weinig gemeld en er ontbreken waarnemingen om betrouwbare uitspraken over de populatie te doen. Observaties van burgers worden daarom nadrukkelijk gewaardeerd en dragen bij aan een completer beeld van de verspreiding.

Kikkers hebben het steeds moeilijker door droogte en vervuiling. In Friesland zorgen opdrogende poelen en een slechtere waterkwaliteit — door onder meer pesticiden en stikstofdepositie — voor minder voortplantingsmogelijkheden en hogere sterfte. Omdat kikkers insecten eten en zelf voedsel vormen voor dieren als reigers en egels, heeft hun afname directe gevolgen voor hele voedselketens en ecosystemen.

Hoekstra stimuleert mensen hun tuinen natuurrijker in te richten: kies inheemse planten, laat bladeren en takken liggen als schuil- en vochtplekken, en vermijd volledig versteende tuinen die in de zomer extreem heet worden. Ze benadrukt dat je niet veel nodig hebt om te beginnen — oude potjes, eierdozen of blikken volstaan als starters voor groen. Als natuureducator wil ze vooral kinderen laten ervaren en ontdekken; dat directe beleven van natuur moet volgens haar zorgen voor respect en zorgzaamheid voor de omgeving.

Wie wil meedoen aan de kikkerdriltelling kan zich aanmelden via tuintelling.nl; dergelijke burgerwaarnemingen zijn essentieel om de toestand van amfibieën in Noord-Nederland beter in kaart te brengen.