Loopt de nieuwe hoogspanningslijn straks dwars door de tuin van Aafke en Folkert in Leeuwarden?
In dit artikel:
In de Leeuwarder wijk Zuiderburen dreigt een nieuwe hoogspanningslijn dwars over de Suder Stienplaat te komen te lopen, vlakbij de huizen aan het zuidelijkste puntje van de stad. Bewoners zien hun rustige woonomgeving, tuinen en uitzicht bedreigd nu netbeheerder TenneT de bestaande 220 kV-verbinding wil zwaarder maken en er een tweede lijn naast wil zetten met 380 kV. Die verzwaring is bedoeld om stroom van windparken op de Noordzee via de Eemshaven naar de Randstad te transporteren.
Wie: omwonenden (onder meer Aafke en Folkert van der Wal, Tamara Geerdink, Corriene Smit, Astrid en Elmar Fuchs) en eigenaren van Hiddema State (Meine en Mariëlle van Beets en Marloes Schreur) verzetten zich tegen het huidige tracé. Zij werken samen en proberen via zienswijzen en informatieavonden druk te zetten op TenneT, de provincie en de gemeente.
Wat: het plan omvat het ophogen en verzwaard uitvoeren van de bestaande masten én het plaatsen van een nieuwe, naastliggende lijn. Volgens de kaartjes zou die nieuwe lijn in sommige delen praktisch over bestaande woningen en recreatieplekken komen te liggen, waardoor blijven wonen, kamperen of uitbreidingsplannen op plekken als Hiddema State onmogelijk zouden worden.
Waar en wanneer: het conflict speelt op de Suder Stienplaat, aan de rand van Leeuwarden bij Hempens. Bewoners bereiden zich voor op een informatieavond op 10 juni en moeten vóór 2 juli een formele zienswijze indienen. Eind dit jaar wordt nagekeken waar masten geplaatst kunnen worden.
Waarom: het landelijke netwerk moet meer capaciteit krijgen om opgewekte windenergie te kunnen afvoeren; dat vereist hogere spanningen en extra draden. Voor lokale bewoners betekent dit echter onzekerheid over gezondheid, leefbaarheid en vastgoedwaarde. Er zijn al biedingen ingetrokken op huizen en ondernemers stellen investeringen uit omdat toekomst en rendabiliteit onduidelijk zijn.
Zorgen en argumenten: bewoners vrezen gezondheidsrisico’s van langdurige blootstelling aan elektromagnetische velden — de exacte effecten op afstand zijn niet goed onderzocht — en praktische gevolgen zoals geluid, uitzichtverlies en de onaantrekkelijkheid voor campinggasten. Een Wetsus-onderzoeker in de straat vond bij aanschaf van zijn huis met een stralingsmeter geen aanwijzingen voor zorgwekkende waarden in huis, maar de meter sloeg uit op het water; dat illustreert de onduidelijkheid over grenswaarden en risico’s. Ook belanghebbenden zoals de zorgboerderij en camping van Hiddema State zien hun uitbreidingsplannen wegvallen.
Alternatieven en frustratie: bewoners wijzen op een oorspronkelijk onderzochte route via het zuidelijker gelegen Leechlân die volgens hen in onderzoeken positief scoorde, maar die variant verdween uit het advies van de gemeente aan de provincie. De gemeente en provincie wijzen naar elkaar over die keuze. Als beter alternatief noemen bewoners het doortrekken van de lijn vanaf een knikpunt zodat de lijn de andere kant van de Wâldwei volgt, waar meer ruimte zou zijn. Ze hopen met massale deelname aan de informatieavond en een sterke zienswijze dit tracé alsnog bespreekbaar te maken.
Stand van zaken: de communicatie tussen inwoners en betrokken instanties liep aanvankelijk stroef maar is verbeterd. De buurt voelt zich niet gehoord en wil als serieuze gesprekspartner aan tafel om alternatieven te vinden; of dat lukt is onzeker. Bewoners spreken van strijdbaarheid maar ook van angst en machteloosheid: “Wij zijn ook een belang,” klinkt het, als oproep dat regionale belangen niet zonder meer boven lokale leefbaarheid mogen prevaleren.