Longarts Sander de Hosson (48) schrijft boek voor kinderen over de dood. 'Ouders proberen te beschermen, maar dat kan juist schadelijk zijn'
In dit artikel:
Sander de Hosson (48), longarts in het Wilhelmina Ziekenhuis in Assen en bekend van zijn kolommen over sterven, heeft voor het eerst een kinderboek over de dood geschreven: Game Over, samen met journaliste Els Quaegebeur. De aanleiding ligt deels in zijn eigen jeugdtrauma — de indringende herinnering aan zijn opa die aan longkanker stierf toen De Hosson elf was — en deels in zijn professionele overtuiging dat kinderen tussen ongeveer 7 en 12 jaar meer recht hebben op eerlijke, duidelijke informatie over wat sterven inhoudt.
Waar volwassenliteratuur over sterven al bestaat (De Hosson publiceerde vorig jaar nog Leven toevoegen aan de dagen), bleek er weinig gericht materiaal voor de leeftijdscategorie net boven de prentenboekleeftijd. De auteurs besloten dat lege plek te vullen. Ze consulteerden pedagogen, leerkrachten en experts, putten uit werk in een hospice en spraken rechtstreeks met kinderen om vast te stellen welke vragen jongeren echt hebben: concrete zaken zoals waarom een lichaam koud wordt, en existentiëlere vragen over waar je heen gaat na de dood. Die kinderstemmen en -vragen zijn in het boek verwerkt, waardoor het herkenbaar en tastbaar blijft.
Game Over is gestructureerd rond begrijpelijke thema’s — ziek worden, ziek zijn, dood gaan en dood zijn — en beantwoordt veel voorkomende vragen op een veilige manier. De schrijvers benadrukken dat niet alle antwoorden definitief zijn (bijvoorbeeld waar je na de dood naartoe gaat) en adviseren ouders expliciet om het boek te pauzeren als het te heftig wordt voor een kind. Een belangrijk uitgangspunt is ook dat kinderen vaak het meeste last hebben van de angst en onduidelijkheid van volwassenen: ouders die het thema willen vermijden of verdoezelen creëren volgens De Hosson juist meer verwarring en soms schuldgevoelens bij kinderen.
De Hosson illustreert die dynamiek met voorbeelden: een meisje dat in de klas uitspraken deed als “opa ligt in de oven” kreeg paniekreacties van haar omgeving, terwijl haar formuleringen logisch waren gezien wat ze had waargenomen. En een zieke vader die zijn dochters niet wilde vertellen dat hij zou sterven bleek dat de kinderen de situatie al aanvoelden en veel meer begrepen dan de ouders dachten. Deze casussen ondersteunen zijn pleidooi om kinderen wél mee te nemen in het stervensproces — op een leeftijdsadequate manier, gewoon tussen spel en dagelijkse bezigheden door.
Het boek wil niet primair over rouw gaan — daar bestaan al veel kinderboeken voor — maar juist over het proces van doodgaan zelf: wat er lichamelijk gebeurt, hoe je erover kunt praten en welke keuzes er zijn rond kwaliteit van leven en medische behandeling. De praktische boodschap aan ouders en verzorgers is helder: praat open, beantwoord vragen concreet en normaliseer de dood als deel van het leven in plaats van iets om te verbergen.
Game Over, alles over doodgaan is geschreven door Sander de Hosson en Els Quaegebeur, uitgegeven door Volt, telt 128 pagina’s en kost €18,99.