Lit bern harsels yn boek weromfine | opiny

In dit artikel:

Tialda Hoogeveen uit Haskerdijken kijkt terug op haar driejarige periode als Berneboeke‑ambassadeur (2023–2025), met als hoofdtaak het stimuleren van het Fries lezen onder kinderen. Ze constateert dat smaakverschillen groot zijn — net als bij eten of kleding — en daarom pleit ze voor een gevarieerd aanbod: van grappige en spannende verhalen tot informatieve boeken, prentenboeken, gedichten, strips en dikke leesboeken. Berneboeken zijn volgens haar niet alleen voor kinderen; ook volwassenen vinden er pareltjes.

Hoogeveen merkt dat veel kinderen zeggen geen Fries te kunnen lezen, maar vergelijkt leren lezen in het Fries met leren zwemmen of fietsen: het gaat niet meteen, maar op een dag lukt het vanzelf. Belangrijk is dat kinderen zich kunnen herkennen in een boek — via onderwerp, illustraties en taal — want moedertaal raakt het meest. Ze verwijst naar artikel 30 van het Kinderrechtenverdrag: minderheden hebben recht op hun eigen taal en cultuur, dus aanbod in de thuistaal is een recht.

Omdat veel jongeren liever gamen, films of series consumeren — vormen van verhaalcultuur die even waardevol zijn — bracht ze het boek juist naar het publiek: ze organiseerde twee tentoonstellingen rond het Fryske berneboek om zo de esthetiek en het vakmanschap van kinderboeken zichtbaar te maken. Sommige kinderen vinden Fries “raar” of “onnodig”, maar Hoogeveen wijst erop dat Fries rondom hen gesproken wordt — op het schoolplein, in winkels en op sportvelden — en dat begrip van de taal verbondenheid geeft, terwijl gebrek eraan buitensluiting kan betekenen.

Ze benadrukt verder de voordelen van meertaligheid: betere probleemoplossing, multitaskvermogen, creativiteit, mogelijk hogere schoolprestaties en zelfs een lager risico op dementie. Haar oproep is duidelijk: maak ruimte voor moedertalen in de klas en bied een rijke leesmenu zodat elk kind de kans krijgt Fries te leren en zich erin thuis te voelen.