Leren dat je die vervelende envelop toch moet openen, dat betekent je schaamte overwinnen
In dit artikel:
In Sneek organiseren Solidair Friesland, de gemeente Súdwest‑Fryslân en de bibliotheek vier workshops onder de noemer Jild$akken om Friezen te helpen die moeite hebben hun geldzaken te overzien of vastlopen in regels en schulden. Woensdagochtend leidt schuldhulpverlener en budgetcoach Janet Faber de eerste bijeenkomst, waarin deelnemers leren hoe ze kunnen reageren op inkomensverlies, hoe ze hun administratie op orde houden en hoe ze omgaan met correspondentie van instanties en digitale diensten zoals DigiD. Latere sessies behandelen praktische zaken als het aanvragen van gemeentelijke potjes, schuldhulpverlening en de werkwijze van incassobureaus.
Deelnemers geven aan dat de stap naar hulp groot is: schaamte speelt een belangrijke rol en veel mensen vinden de digitale communicatie met overheden en banken lastig. Voorbeelden uit de groep tonen dat vooral ouderen worstelen met digitalisering, maar ook jongeren, zzp’ers en soms tweeverdieners vragen steeds vaker hulp omdat ze net buiten toeslagen en regelingen vallen. Vrijwilligersproject Budgetmaatje Fryslân — ondersteund door lokale parochies en partner van SchuldHulpMaatje Nederland — koppelde vorig jaar 80 procent van de 84 aanmeldingen aan een maatje dat praktische ondersteuning biedt.
Solidair Friesland legt nadruk op preventie en op het vergroten van weerbaarheid: basiskennis over bureaucratie en verstandig met geld omgaan moet terugval voorkomen en mensen naar duurzame zelfstandigheid leiden. Tegelijk waarschuwen vrijwilligers voor moderne betalingsvormen (zoals Klarna en Riverty) die koopgedrag stimuleren en tot opstapelende betalingsachterstanden kunnen leiden. Ook de incasso‑sector krijgt kritiek: deze bedrijven verdienen veel aan het innen van achterstanden — in 2022 leidde dat tot naar verluidt hoge winstmarges — en de wijze van beslagleggen en boetetoepassing kan psychische druk en sociaal isolement versterken.
De workshops belichten behalve financiële ook psychische facetten: stress, depressie en schaamte zorgen ervoor dat mensen brieven niet openen of de deur niet opendoen. De organisatoren pleiten daarnaast voor meer financiële opvoeding; Solidair Friesland en Budgetmaatjes geven daarom ook lessen op scholen. Dat sluit aan bij de aankomende Week van het geld (vanaf 23 maart), een landelijk initiatief van Wijzer in geldzaken met dit jaar het thema “Geldsprookjes”, bedoeld om jongeren weerbare en realistische geldkeuzes te leren maken.
Cijfers onderstrepen de noodzaak: bijna 13 procent van de Friese huishoudens (circa 37.200) leeft onder 120 procent van het sociaal minimum, en 7 procent van de huishoudens in Fryslân had geregistreerde problematische schulden (landelijk 8,9 procent; in Leeuwarden is het 10 procent). Van wie langdurig onder die grens leeft, doet 60 procent dat al vier jaar of langer. Solidair Friesland en partners proberen met voorlichting, vrijwilligersondersteuning en vroegtijdige interventies te voorkomen dat financiële problemen escaleren tot problematische schulden.