Leger gaat veel vaker testen met granaten op de Afsluitdijk, tot 90 dagen per jaar. Op deze plekken in Friesland hoor je dat
In dit artikel:
Defensie wil vanaf de Afsluitdijk vaker en zwaarder munitie afvuren richting het IJsselmeer en het bestaande testgebied uitbreiden en een paar kilometer oostwaarts verplaatsen, waardoor vooral Friese kernen als Stavoren en Hindeloopen meer knallen en trillingen zullen ervaren. Bij Breezanddijk bevindt zich al jarenlang de testlocatie waar raketten en granaten over afstanden tot circa 23 km naar het meer worden geschoten. Volgens projectleider luitenant-kolonel Egge Jan de Jonge is de Afsluitdijk met het IJsselmeer de enige geschikte plek in Nederland voor dit soort testen.
Het huidige maximum is 60 testdagen per jaar; Defensie wil dat ophogen naar 90 dagen. De argumentatie is dat de veiligheidsomgeving is verslechterd, Nederland een veel grotere munitievoorraad nodig heeft en die munitie getest moet worden. Waar vroeger vaak genoeg was aan ongeveer tien testdagen per jaar, steeg dat recent al naar dertig en wordt verdere groei verwacht. Daarbij wil Defensie vaker en met name zwaarder kaliber munitie inzetten.
Het aangepaste testgebied schuift enigszins richting Friesland, waardoor bewoners in het gebied Stavoren–Hindeloopen–Workum–Koudum, maar ook in Makkum en rond Harlingen, de explosies en trillingen sterker kunnen waarnemen. Geluid en beleving hangen sterk af van weerscondities en windrichting; doorgaans zijn de knallen vooral aan de Noord-Hollandse kant hoorbaar (bijvoorbeeld rond Medemblik en Wieringerwerf) en natuurlijk op de Afsluitdijk zelf. Tests vinden ruwweg tussen negen en vier uur plaats.
Defensie onderzoekt samen met TNO maatregelen om hinder te beperken. Mogelijkheden zijn het vergroten van de bestaande geluidswal bij Breezanddijk of het plaatsen van geluidschermen, al hebben die minder effect voor bewoners in Friesland. Er komt geen munitieopslag op de Afsluitdijk; munitie zou uit depots zoals dat bij Staphorst komen. Voor omwonenden worden een regionale overleg- en klachtencommissie en een demonstratie- en informatiedag gepland. Tevens wordt vermoedelijk in juli en augustus minder geschoten vanwege de recreatiedrukte.
Milieu- en natuuronderzoek is uitgevoerd maar nog niet compleet: effecten op vogels, onderwaterleven en mogelijke verontreiniging door munitieresten vragen aanvullend onderzoek. Lokale overheden en bewoners reageren kritisch — er liggen een camping en woonboten bij Breezanddijk en enkelen meldden al ernstige hinder en trillingen thuis. De plannen moeten door het kabinet worden goedgekeurd; inwoners kunnen tot 2 maart zienswijzen indienen.