Leendert Sinnema uit Leeuwarden ging vanuit Groningen in 1945 op transport naar Neuengamme. Dat transport wordt herdacht
In dit artikel:
Journalist Leonie Sinnema maakt in het voorjaar de podcast De 110 - het vergeten transport voor Dagblad van het Noorden en de Leeuwarder Courant. Het project richt zich op 110 mannen die in januari 1945 vanuit Groningen per veewagon naar Duitse kampen werden afgevoerd; niemand van het transport keerde terug. Sinnema begon uit persoonlijk motief: haar overgrootvader Leendert Sinnema uit Leeuwarden zat bij die groep en stierf enkele weken na aankomst in Dessauer Ufer, een buitenkamp van Neuengamme.
Uit haar reconstructie en familieverhalen blijkt dat Leendert als hoofd van de afdeling Bevolking van de gemeente betrokken was bij het vervalsen van persoonsbewijzen voor onderduikers, en mogelijk verraden werd. Op 28 december 1944 arresteerden de nazi’s eerst zijn zoon (Sinnema’s opa) na een huiszoeking waarin een vals persoonsbewijs werd gevonden; later die dag werd Leendert op zijn werk opgepakt en ook zijn collega Anne Minnema werd gearresteerd. Beide mannen kwamen om in Dessauer Ufer. Haar opa zat twee weken in de Leeuwardense gevangenis en werd later naar kamp Wilhelmshaven gebracht, waar hij ternauwernood overleefde.
Amateurhistoricus Jan Norg uit Harlingen reconstrueerde met veel speurwerk vrijwel de gehele namenlijst, nadat veel bewijs door de nazi’s was vernietigd. Van de ongeveer 110 mannen kregen circa zeventig de doodstraf en werden in Neuengamme opgehangen; de rest werd tewerkgesteld. Sinnema zegt hierover: "Ik voel het als een plicht hier aandacht voor te vragen."
Op 16 januari om 11.00 uur wordt in de stationshal van Groningen — de vertrekplaats van het transport — een herdenking gehouden. Alle namen worden voorgelezen, muzikante Silke Vermeulen speelt piano en er wordt stilgestaan bij individuele levensverhalen, zoals dat van verzetsstrijder Willy Niemeijer. De bijeenkomst is openbaar; bezoekers wordt gevraagd zich vooraf aan te melden via www.110herdenking.nl.
Achtergrond: Neuengamme, geopend in 1938 nabij Hamburg, kende ruim tachtig buitenkampen en huisvestte zo’n 106.000 gevangenen; ongeveer 55.000 overleefden het niet. In de laatste oorlogsdagen vielen er veel slachtoffers, onder meer door het neerschieten van gevangenentransportschepen als de Cap Arcona.