László Krasznahorkai zet de lezer op het verkeerde been

In dit artikel:

In László Krasznahorkai’s nieuwe roman *Afscheid van Zsömle* staat de 91-jarige Józsi Kádá centraal, een oude man uit een dorp in Noord-Hongarije wiens leven onverwacht opschudt wanneer bezoekers hem vragen of hij werkelijk de zoon van de laatste Hongaarse koning is. Kádá zegt van wel en schetst zichzelf als drager van een koninklijke, bijna mythische afkomst, gekoppeld aan oude Hongaarse tradities en symboliek rond de Heilige Kroon. Daarmee raakt de roman aan bredere thema’s als nationalisme, verleden en de hardnekkige droom van herstel van verloren gebieden zoals Transsylvanië.

Het plan van Kádá en zijn medestanders om Hongarije onder zijn leiding moreel en nationaal te “verenigen” loopt echter volledig mis. De politie arresteert de opstandelingen en Kádá belandt in een psychiatrische inrichting, waar hij dankzij psychiater Etelka zijn hond Zsömle mag houden. Samen met dat hondje neemt hij op ontroerende wijze afscheid van zijn leven.

Naast deze bizarre politieke fantasie geeft de roman vooral een scherp en liefdevol beeld van het armoedige dorpsleven: kleine handel, drank, roddel, scheldpartijen en vreemde dorpsfiguren houden de gemeenschap draaiend. Krasznahorkai laat zo zien hoe grootse illusies en alledaagse kleinzieligheid naast elkaar bestaan, en schildert Hongarije als een land vol melancholie, eigenaardigheden en verborgen tragiek.