Langzaam maar zeker verandert Niemeyer-fabriek in Groningen in creatieve ontmoetingsplek
In dit artikel:
Op het voormalige terrein van tabaksfabrikant Niemeyer in Groningen wordt hard gewerkt aan een transformatie naar een creatieve broedplaats gericht op digitale transformatie en kunstmatige intelligentie. Ontwikkelaars, waaronder vastgoed-eigenaar MWPO en Campus Groningen, werken op het ruim 40.000 m2 grote complex aan restauratie, verduurzaming en het klaarmaken van functies voor bedrijven, studenten en publiek. Hoewel het gebouw van buiten en binnen al flink is gestript — gevelplaten en enkele ramen zijn verwijderd, hallen zijn opengetrokken en de typische tabaksgeur van bijna drie jaar na sluiting blijft nog hangen — duurt het nog enige tijd voordat ondernemers er dagelijks aan de slag gaan.
Het komende jaar wordt vooral een aanloopfase met veel bouwkundig gepuzzel en herstelfasen: vloeren, wanden en verbindingen worden aangepakt, er komen installaties en faciliteiten, en logistiek moet zo gestructureerd worden dat activiteiten veilig naast de werkzaamheden kunnen plaatsvinden. Het college stelde recent het Ontwikkelkader Niemeyer vast, waarin het behoud van het karakteristieke pand en de ambitie voor een toegankelijke, levendige plek zijn vastgelegd. Parcourslijnen van de oude productielijnen en andere sporen worden bewust zichtbaar gehouden als verwijzing naar de industriële historie.
Publieke activiteiten vinden nu al plaats wanneer het kan: vorig jaar liepen de Urban Trail en de wereldpremière van de 70e World Press Photo door de fabriekshal. Dergelijke evenementen vragen zorgvuldige planning vanwege de bouwsituatie, maar helpen om vroegtijdige betrokkenheid en inspiratie te creëren. Permanente werkplekken verhuren is nog niet verantwoord — het pand is steenkoud en onvolkomen — maar kleine, tijdelijke samenwerkingen zoals masterclasses en hackathons zijn al georganiseerd om concepten te testen en het ecosysteem op te bouwen.
Inhoudelijk wordt ingezet op AI als uithangbord: niet om een supercomputer in te richten (dat blijft een misvatting), maar om een expertisecentrum en kennisomgeving te huisvesten. Dat expertisecentrum wil halverwege 2026 starten in het gebouw; de oplevering van het oudste deel van de fabriek, het hart van de broedplaats, staat medio 2027 gepland. Hierdoor is 2026 feitelijk nog een voorbereidingsjaar waarin zowel fysieke opbouw als programmatische verdieping plaatsvinden. Verwachte bedrijven en samenwerkingen worden naar verwachting volgend jaar openbaar gemaakt.
De ontwikkelaars benadrukken dat het proces voor buitenstaanders langzaam kan lijken, maar dat stapsgewijs herstellen, toegankelijk maken en het samenbrengen van partijen noodzakelijk is om uiteindelijk een bruisende, multifunctionele plek in en voor de stad te realiseren — een plek waar studenten, start-ups en gevestigde bedrijven elkaar vinden en waar cultuur en publiek leven ook buiten kantooruren moeten kunnen plaatsvinden.