Landelijke partijen kunnen meer betekenen voor de gemeente dan lokale | opinie

In dit artikel:

Bearn Bilker, CDA-lid uit Aldwâld, bestrijdt de veelgehoorde analyse dat lokale partijen beter verankerd zouden zijn in de samenleving en daarom de winst bij raadsverkiezingen behalen. In de aanloop naar de meest recente raadsverkiezingen bracht het NOS Journaal dit beeld breed naar buiten; Bilker zegt dat die conclusie niet klopt en roept op dat dit “sprookje” eens uitgelegd wordt.

Volgens hem maken gemeenten onderdeel uit van een gedecentraliseerde eenheidsstaat waarbij taken en problemen vaak over drie bestuurslagen (gemeente, provincie, Rijk) lopen — denk aan onderwijs, vervoer, jeugdzorg, infrastructuur en veiligheid. Als er grensoverschrijdende belangen of geldtekorten zijn, moet een gemeente naar Den Haag; dat lukt beter via landelijke partijen, stelt hij, omdat die een vaste lijn en netwerken hebben tot op landelijke en Europese niveaus.

Bilker ontkent dat lokale fracties «instructies» krijgen van landelijke partijbureaus; wel hebben landelijke partijen consistente programma’s en ideologische uitgangspunten die ook lokaal herkenbaarheid en voorspelbaarheid bieden. Lokale partijen missen volgens hem die doorlopende lijn en zijn onderling vaker onverenigbaar. Ook de mate van ‘verankering’ in dorp of stad hangt niet per definitie samen met partijkleur, maar met de zichtbaarheid en toegankelijkheid van individuele kandidaten.

Kort samengevat: Bilker vindt dat gevestigde landelijke partijen minstens zo goed — en in veel gevallen beter — in staat zijn resultaten voor gemeenten te boeken vanwege hun programmatische samenhang en brede netwerk, en hij waarschuwt tegen het veralgemeniseren van lokale partijen als vanzelfsprekend dichter bij de burger.