Kwestie-Vandermeersch laat zien: vlak zegeningen AI niet uit, maar wantrouw de leugens. Misschien een keerpunt | LC commentaar

In dit artikel:

Voormalig NRC-hoofdredacteur Peter Vandermeersch gebruikte in twee weblogs die hij schrijft als fellow bij Mediahuis ongeverifieerde citaten die door een AI-tool waren gegenereerd. Bij nader onderzoek bleken sommige uitspraken niet door de genoemde personen te zijn gedaan; het ging dus om zogenoemde AI‑hallucinaties. Als gevolg daarvan heeft Mediahuis Vandermeersch tijdelijk geschorst als fellow. Vandermeersch stond bijna tien jaar aan het hoofd van NRC en publiceert onder de vlag van Mediahuis over journalistiek en samenleving.

De affaire legt een kernprobleem van moderne nieuwspraktijk bloot: AI‑systemen kunnen overtuigend klinkende maar feitelijk onjuiste inhoud fabriceren, waardoor strikte verificatie cruciaal blijft. De redactie wijst erop dat juist iemand die zich publiekelijk bezighoudt met de kansen en risico’s van AI deze basisregel had moeten toepassen. De zaak kan mogelijk een kantelpunt betekenen in hoe mediabedrijven en journalisten AI inzetten: meer terughoudendheid en strengere controle lijken noodzakelijk.

Daarnaast waarschuwt het commentaar voor bredere gevolgen: algoritmes verspreiden niet alleen fouten, maar kunnen ook vertekende frames, ideologieën en belangen van machtige spelers versterken. Daarom moet de mens — de journalist met ethisch besef — eindverantwoordelijkheid houden en feiten strikt scheiden van fictie. De Leeuwarder Courant meldt dat het nieuws over Vandermeersch niet door alle eigen titels is gehaald en onderzoekt of eerdere stukken van zijn weblogs op hun platform besmet zijn geraakt door ongecontroleerde citaten. Reageren kan via het aangegeven e‑mailadres.