Kunstzinnige 'fools' bevaren de wereldzeeën

In dit artikel:

August Dirks bouwde zonder vaarervaring een leven lang aan een uitzonderlijk kunstproject: het schip Azart. In 1989 kocht hij een voormalige vissersboot uit IJmuiden en doopte die om tot een varend theaterschip, geïnspireerd door Jeroen Bosch’ Het Narrenschip en, in zijn eigen woorden, een soort Ark van Noach voor eigenzinnige kunstenaars. Meer dan dertig jaar trok hij met een wisselende bemanning van kunstenaars, performers en avonturiers de wereld over, met als ideaal om te „spelen in plaats van kelen” en te delen in plaats van te nemen.

De documentaire Azart, Come Make Art laat zien dat dat hoofdstuk nu definitief voorbij is. Dirks, inmiddels 74 en ernstig ziek, kijkt vanaf een rolstoel aan de Amsterdamse kade terug op zijn bijzondere bestaan; het schip is inmiddels in Ecuador omgevormd tot cultureel centrum. Regisseurs Annike Kaljouw en Masha Novikova vertellen zijn verhaal vooral via amateurbeelden van bemanning en omstanders, aangevuld met stop-motionanimatie, waardoor de film het intieme gevoel van een thuisvideo krijgt.

Zijn droom om de wereldzeeën te veroveren liep drie keer uit op een mislukte wereldreis, maar juist de tegenslagen leverden volgens de film de spannendste en kleurrijkste momenten op. Tijdens de coronaperiode kreeg Dirks bovendien te horen dat hij uitgezaaide longkanker had, waarmee ook het kunstproject eindigde. De documentaire schetst hem als een charismatische vrijbuiter en anarchist die het brave burgerleven verruilde voor een roerig, creatief bestaan.