Kunstenaar Folkert Post was een miskend talent, maar heeft nu wel een expositie in Harlingen
In dit artikel:
De Friese kunstenaar Folkert Post (1880–1954) staat centraal in een tentoonstelling in het Hannemahuis in Harlingen; tot en met 5 juli zijn 24 van zijn naar schatting meer dan driehonderd schilderijen te zien, vooral realistische landschappen en enkele portretten. Post, geboren in Midlum en later woonachtig onder meer in Den Haag, op een atelierschip en uiteindelijk in Abcoude, hield vast aan een natuurgetrouwe schildertrant en verzette zich actief tegen de moderne kunststromingen van zijn tijd.
Zijn kleinzoon, architect Jouke Post (80) uit Bergschenhoek, heeft uit huis bewaarde pamfletten en typoscripten overgedragen aan de expositie. Daarin formuleerde Folkert kritieken op bewegingen als impressionisme en expressionisme en noemde hij moderne kunstenaars en critici vaak ontrouw aan natuurlijke weergave. De pamfletten — met titels als Moderne kunst is surrogaat — werden nooit breed verspreid en bleven binnenshuis; Jouke vermoedt dat zijn opa terughoudend was om ze publiek te maken.
Folkerts carrière begon na zijn opleiding tot onderwijzer in Den Haag, waar hij aansluiting vond bij de kunstenaarskring Pulchri, verwant aan de Haagse School. Op zijn veertigste gaf hij het onderwijs op en ging fulltime schilderen. Met zijn gezin voer hij langere tijd rond op een atelierschip, zodat hij rustig buiten kon werken en tegelijk verkoopsreizen maakte door Oost-Nederland en Duitsland. In Duitsland vonden zijn lieflijke, realistische beelden bijzonder aftrek in de sombere periode na de Eerste Wereldoorlog; kopers zochten naar zekerheid en tastbare waarde.
Hoewel hij lokaal succes kende — recensies varieerden van lovend tot kritisch — kreeg Post ook scherpe tegenwind van modernere kunstenaars. In 1930 noemde criticus Johan Dijkstra zijn werk “provinciaal getint” en als verouderd; Folkert reageerde fel en publiceerde zelf een weerwoord. Toch verkocht hij regelmatig, maakte naam bij gemeenten en bleef productief tot aan zijn overlijden in 1954. Zijn vrouw Emmy overleed in 1946.
Persoonlijk wordt Folkert door familie en bronnen beschreven als eigenzinnig, soms nors en moeilijk in de omgang; anekdotes spreken over fel dichtslaande deuren en een zekere afstand tot zijn kleinkinderen. Jouke, die negen was toen zijn opa stierf, heeft pas op latere leeftijd waardering gekregen voor diens werk en principes; hij ziet ook overeenkomsten met zijn eigen eigenzinnigheid als architect.
De tentoonstelling toont niet alleen schilderijen maar ook documenten die Posts opvattingen illustreren — onder meer een vitrine met tekstfragmenten uit zijn pamfletten — en brengt werk terug uit privécollecties rondom Midlum en Abcoude. Op 27 mei geeft Jouke Post in het Hannemahuis een lezing over het leven en werk van zijn grootvader (aanvang 20.00 uur), georganiseerd door de Vereniging Vrienden van het Hannemahuis.