Krystkongres brengt Friese studenten uit Nederland samen. 'Ik ha wolris in tactisch barfje dien'
In dit artikel:
In Franeker kwamen maandag de drie Friese studentencorporaties opnieuw bijeen voor het 93ste Krystkongres, gehouden in De Bogt fen Guné. Het traditionele programma bestond uit een symposium met meerdere sprekers, een ontvangst bij de burgemeester, de uitreiking van de Tony Feitsma-prijs voor jongerenliteratuur en avondactiviteiten zoals cabaret, een bierwedstrijd en de fameuze frikandellenwedstrijd (de Dellekriich).
Wethouder Marcel van Opzeeland (Opsterland) opende met een pleidooi rond de moeilijkheden die de terugkeer van de wolf geeft in Friesland. Als hobbyboer in wolvengebied nam hij zelf simpele beschermende maatregelen voor zijn schapen en benadrukte hij dat angst onder mensen serieus genomen moet worden. Met de recente verruiming van Europese regels is er volgens hem meer ruimte voor regionale maatregelen, zoals verjaging met bijvoorbeeld luchtvuurwerk, maar het afschieten van wolven noemt hij geen structurele oplossing: populaties vullen zich aan vanuit Duitsland en elders, dus leren samenleven is volgens hem de juiste koers.
Theun Scherjon uit Burgum, instrumentenmaker en bestuurslid van het Frysk Ljeppers Boun, vertelde over de overgang van aluminium naar carbon polsstokken bij het fierljeppen zo’n twintig jaar geleden. De carbonstok gaf betere prestaties maar bleek ook kwetsbaar — een breuk in 2008 leidde tot een harde val en leerde de sector voorzichtigheid bij ontwerp en transport.
Eke Folkerts, taalgedeputeerde, ging in op de discussie rond tweetalige verkeersborden en de keuze om Nederlands boven Fries te plaatsen; ze noemde het nieuwe ontwerp een eerste stap en verwees naar ervaringen in Wales waar de minderheidstaal decennia nodig had om bovenaan te komen. Ze deelde ook een anekdote over de ondertekening van taalafspraken in april 2024, waarbij ze onverwacht op de foto werd gezet door commissaris Arno Brok.
Ondernemer Jântsje Hoogkamp uit Sint Nicolaasga vertelde hoe een grap in 2004 leidde tot de aanleg van een wijngaard; gasten proefden haar 2024-droge witte Vespers, een jaar met zeer lage opbrengst door nachtvorst en ziektes.
De Tony Feitsma-prijs ging dit jaar naar Pieter Zijlstra, Hylke van Duuren en Eelke Veltman. De nachtelijke Dellekriich leverde traditiegetrouw spektakel op: deelnemers als Andries de Boer (22, Aldgillis) probeerden met tactiek en doorzettingsvermogen zoveel mogelijk frikandellen te verorberen voor de wisselbeker.