Krijgt dit kabinet het land wel van het stikstofslot?

In dit artikel:

Volgende week, op 26 juni, presenteert het kabinet-Jetten een langverwacht stikstofplan — een belangrijke proef voor het minderheidskabinet om bestuurlijke daadkracht te tonen. Minister Jaimi van Essen (Landbouw) heeft tot nu toe weinig naar buiten gebracht, maar de aangekondigde datum valt vlak voor het zomerreces en zet de druk op het kabinet om eindelijk helderheid te geven in het slepende dossier rond stikstofuitstoot en natuurherstel.

Het vraagstuk draait terug op de Raad van State-uitspraak van 2019 over het PAS-systeem, die sindsdien voor grote onzekerheid in landbouw en natuur zorgde. Eerdere kabinetten (Rutte III/IV en het kabinet-Schoof) kampte met boerendemonstraties en beperkte oplossingen; sommige maatregelen bleken later onvoldoende. Nu staat het kabinet voor drie cruciale toetsen: krijgt het plan een stabiele meerderheid in Tweede en Eerste Kamer, weet Van Essen steun van belangengroepen zoals LTO te verwerven (LTO-voorzitter Ger Koopmans is recent publiek actiever geworden), en vooral: werkt het pakket in de praktijk?

Dat er de afgelopen dagen onderdelen van het akkoord lekte en Koopmans in praatprogramma’s verscheen, wijst op intensieve onderhandelingen en pogingen om draagvlak te smeden. Politiek succes zou protesten kunnen dempen, zeker als LTO het plan goed uitlegt aan leden; maar brede acceptatie is geen garantie. Historisch geklungel met lapmiddelen maakt dat vooral de uitvoerbaarheid en duurzaamheid van maatregelen centraal staan.

Als het kabinet op al die punten een ‘ja’ krijgt, levert het een fors bestuurlijk succes op. Voor veel betrokkenen geldt inmiddels: liever duidelijkheid en een werkbare route naar minder stikstof dan nog meer jarenlang gedoe.