Koningsdag is voor Fryslân een feest om naar uit te zien

In dit artikel:

Koningsdag nadert en met de gebruikelijke discussie over monarchie en kosten erbij: het feest is duur en moeilijk in geld uit te drukken of de opbrengsten de uitgaven dekken. Die baten bestaan vooral uit immateriële waarden. Peilingen tonen al jaren dat een meerderheid de monarchie steunt (het ‘ja’ op behoud zakte nooit onder 55%), en Ipsos meldt dat zo’n zeventig procent Koningsdag belangrijk vindt — niet alleen voor vrijmarkten en festiviteiten, maar vooral vanwege het bezoek van de koninklijke familie aan gemeenten.

Het artikel stelt dat niemand vandaag de dag waarschijnlijk een erfelijke, ceremoniële koning(in) zou ontwerpen als nieuw staatsmodel, maar dat is geen reden het bestaande stelsel af te schaffen. Het koningshuis is ingebed in lange traditie en levert volgens de redactie stabiliteit, continuïteit en ervaringskennis in onrustige tijden. Onder Beatrix en nu Willem-Alexander zou het staatshoofd het ambt met rust en waardigheid hebben ingevuld; hun officiële bezoeken en publieke optredens verbinden mensen en fungeren internationaal als gerespecteerde ambassadeurs van Nederland.

Er worden fouten erkend — het dieptepunt was een vliegvakantie tijdens de coronaperiode — maar die incidenten zijn volgens de schrijver niet genoeg om het functioneren fundamenteel te ondermijnen. Voor veel Nederlanders wegen persoonlijke, symbolische momenten zwaar: lintjes, de koninklijke kersttoespraak, en zichtbare steun bij nationale gebeurtenissen zoals de Dodenherdenking, de MH17-herdenkingen en excuses rond slavernij. Het vaste, niet-partijgebonden gezicht van de monarch kan in zulke situaties de gezamenlijkheid versterken.

Praktisch en feestelijk gezien benadrukt de aanwezigheid van het koningshuis de saamhorigheid van Koningsdag; dit jaar is Fryslân letterlijk en figuurlijk ‘de koning te rijk’.