Koekjes bakken voor in de schuilkelder: Israël anticipeert met enige gretigheid op oorlog met Iran
In dit artikel:
Israël lijkt bereid om actief mee te doen als de Verenigde Staten een aanval op Iran ondernemen. Meerdere Israëlische gezagsdragers en berichtgeving — onder meer van Axios — suggereren dat Israël al operaties voorbereidt met als doel het Iraanse regime te verzwakken of omver te werpen. De VS hebben eerder aangegeven bereid te zijn Israël te ondersteunen, bijvoorbeeld met luchtbetankingen; ook is een Amerikaanse vliegdekschipgroep in de regio zichtbaar aanwezig.
Achtergrond is dat Israël en de VS afgelopen jaar al bombardementen op Iraanse installaties uitvoerden; die korte confrontatie eindigde na ongeveer twaalf dagen. Toch leeft binnen Israël de overtuiging onder politici, media en een groot deel van de bevolking dat een nieuwe, grondigere slag nodig is. Een peiling van Channel 12 toont dat zes op de tien Israëliërs deelname aan een Amerikaanse aanval steunen, ook veel kiezers van oppositiepartijen.
Voor premier Benjamin Netanyahu zou een oorlog bovendien politieke voordelen opleveren: militaire actie kan afleiden van binnenlandse kritiek — onder meer vragen over de fouten rond de verdediging op 7 oktober 2023 — en de eenheid in het land versterken. In de Israëlische pers worden oorlogsscenario’s enthousiast ontvangen door enkele opiniemakers, terwijl andere, zoals de links-liberale Haaretz, waarschuwen voor diplomatieke inzet en de gevaren van te veel oorlogszucht.
Risico’s voor Israël zijn groot. Iran kan en zal vergeldingsaanvallen uitvoeren; vorig jaar lieten Iraanse raketten al 33 doden in Israël achter. De Israëlische luchtverdediging is tijdens eerdere confrontaties flink belast en veel Iraanse lanceerinstallaties zijn deels hersteld. Een volgende escalatie kan meerdere fronten tegelijk openen: Hezbollah kan vanuit Libanon een noordelijk front openen (al is die organisatie na eerdere Israëlische acties eveneens verzwakt), en de bezette Westelijke Jordaanoever kan ontbranden door gespannen verhoudingen, economische verslechtering en toegenomen geweld door kolonisten. Militair analist Amos Harel wijst op de economische verarming van Palestijnse gezinnen sinds 7 oktober als een extra explosieve factor die de binnenlandse veiligheid kan ondermijnen.
Israëlische autoriteiten en burgers bereiden zich intussen voor op mogelijke Iraanse vergelding, met versterkte beveiligingsmaatregelen en civiele paraatheid. De centrale vraag blijft of een aanval überhaupt komt, en zo ja: of die primair Amerikaans zal zijn of een gezamenlijke operatie met actieve Israëlische deelname. De potentiële baten voor Netanyahu en voorstanders van een harde koers wegen in Israël tegen de aanzienlijke militaire en humanitaire risico’s die een nieuwe Grootschalige confrontatie met Iran met zich meebrengt.