KNMI verwacht deze eeuw slechts één Elfstedentocht

In dit artikel:

Het KNMI berekende voor drie CO2-scenario’s (hoog, gemiddeld, laag) met ijsgroeimodellen hoe vaak langs de Elfstedenroute genoeg ijs ontstaat voor een Elfstedentocht. Die modellen houden rekening met temperatuur, windkracht en stralings‑afkoeling. Volgens de uitkomst is de kans in deze jaren nog het grootst: dit decennium ligt de jaarlijkse kans rond 8 procent, oftewel gemiddeld één tocht per twaalf jaar. Door klimaatopwarming daalt die kans echter snel; tegen 2100 is de verwachting vrijwel nul. Tot het eind van deze eeuw valt er, afhankelijk van het scenario, ongeveer 1 tot 1,6 Elfstedentochten te verwachten — kort gezegd: waarschijnlijk maar één keer in de 21e eeuw.

Historisch is dat een forse afname: aan het begin van de vorige eeuw was de kans circa 20 procent per jaar (ongeveer eens in de vijf jaar) en over die eeuw werden de tocht vijftien keer verreden. Het KNMI wijst erop dat het uitblijven van een tocht lange tijd ook simpelweg door toeval kan komen; het laatste evenement was 26 jaar geleden.

Een tocht vraagt een zeldzame combinatie van omstandigheden: voldoende koude in Oost- en Noordoost‑Europa, langdurige aanvoer van die kou via de wind, en vaak heldere nachten voor sterke afkoeling. De onderzoekers merken wel op dat hun modellen geen rekening houden met een mogelijke verzwakking of stilstand van de warme Golfstroom — een klimaatgevolg dat West‑Europa paradoxaal genoeg lokaal zou kunnen afkoelen en de kans op strenge winters en een Elfstedentocht (tijdelijk) zou kunnen vergroten.