Knapperig, snotterig of draderig: welkom in de wondere zeewierwereld
In dit artikel:
Op een zwoele, winderige avond in juli leidde zeewierkenner Guido Krijger bij Vluchthaven Neeltje Jans een korte WildWier-excursie langs de monding van de Oosterschelde. Met een eenvoudige houten tafel, een schaar en emmers als ‘basecamp’ nam hij een klein gezelschap mee over de betonnen blokken en poeltjes langs de dijk om wieren te vinden, aan te raken en te proeven. De wandeling duurde maar een paar honderd meter, maar voelde door het turen naar bodem en het proeven als een mini-safari.
Krijger en collega Ellen Schoenmakers organiseren deze smaaksafari’s om mensen vertrouwd te maken met de diversiteit en betekenis van zeewier. Naast praktische tips – ademhalingsoefeningen aan het begin, voeten in het water om te aarden – gaf Krijger uitleg over hoe zeewier biologisch verschilt van landplanten: wieren hebben geen vaat- of wortelstelsel maar hechten zich met een ‘houvast’. Hij benadrukte hun ecologische rol in zuurstofproductie en pleitte voor voorzichtig oogsten: alleen knippen, niet uittrekken, en nooit de voortplantingsdelen weghalen; pak alleen topjes volgens de vuistregel van kleine porties.
De groep proefde verschillende soorten: darmwier op de keien, zeekappertjes (luchtblaasjes van kleine zee-eik), wakame in vers, bruinig verschijnsel tegenover de felgroene supermarktvariant, en meer: viltwier, Iers mos, nori en gaffelwier — dat volgens Krijger zilt begint, dan bitter wordt en eindigt met een scherpe, peperige nasmaak. Slijmerige ‘drakentong’ fungeerde als mildend tegen scherpe smaken. Er werden ook gebruikstips genoemd: van pesto maken tot huidverzorging met slijm. Praktisch advies kwam terug: spoel zanderige soorten even af voor je proeft.
Wilderkingsactiviteiten zoals WildWier hebben in Zeeland een vergunning om op kleine schaal te snijden; de organisatie levert ook aan restaurants en particulieren. Zeewier staat op het menu van toprestaurant De Nieuwe Winkel. Krijger nuanceerde het in woorden vaak genoemde label ‘duurzaam’: of zeewier duurzaam is, hangt af van hoe het wordt gekweekt of geoogst. Bovendien nam hij vragen over verontreiniging serieus: PFAS en zware metalen kunnen overal voorkomen, dus oogstlocatie en kritische beoordeling zijn belangrijk. Zeeland en de Oosterschelde worden echter gezien als relatief schone plekken met een rijke zeewierflora — in totaal zo’n 150 soorten in de Oosterschelde en ongeveer 280 soorten in Nederland.
De excursie verbond natuureducatie, proeven en beleid: kleine gedragsregels bij plukken, aandacht voor ecosystemen en het stimuleren van een andere houding tegenover ‘niet-menselijke natuur’. Na afloop werden zelfgemaakte hapjes met zeewier en tuingroen gedeeld als ode aan de zee. Wie zo’n ervaring zoekt kan via wildwier.nl informatie vinden over wierenwandelingen en smaaksafari’s in 2026.
Achtergrondcontext: eten met zeewier is in Nederland nog niche, terwijl landen als Japan of Ierland een langere traditie kennen. Lokale initiatieven, kleinschalige oogst en bewust consumeren kunnen bijdragen aan meer kennis en mogelijk duurzame ontwikkelingen in de Nederlandse zeewierketen.