Klimaatacties Marjan Minnesma waren inspirerend, die van Extinction Rebellion wekken irritatie op | LC commentaar

In dit artikel:

Marjan Minnesma, oprichter en directeur van Urgenda, overleed afgelopen vrijdag. Ze stond bekend om een stimulerende, praktijkgerichte aanpak: complimenteren, prikkelen en zelf het goede voorbeeld geven. Eind 2018 sprak ze in Drachten op een ledendag van LTO Noord, waar ze boeren prees voor hun bijdrage aan de Nederlandse broeikasgasreductie en hen aanspoorde door te gaan. Ze wees hen ook op zakelijke kansen—grond en daken voor wind- en zonne-energie en betalingen voor het vastleggen van CO2 in de bodem.

Minnesma realiseerde meerdere concrete doorbraken. In 2010 garandeerde ze met haar eigen woning de import van 50.000 zonnepanelen, wat volgens het artikel de doorbraak van zonne-energie in Nederland bespoedigde. Haar grootste succes was echter de Urgenda-zaak van 2015: de rechter stelde tweemaal vast dat de Nederlandse overheid tekortschiet in haar zorgplicht en verplichtte extra maatregelen voor broeikasgasreductie. Die uitspraak was internationaal opvallend omdat het de eerste keer was dat rechters een staat verplichtten tot klimaatmaatregelen. Dagblad Trouw riep haar drie keer uit tot meest invloedrijke persoon in duurzaam Nederland.

Het commentaar plaatst Minnesma’s werk tegenover de actievoeringen van Extinction Rebellion (XR). Hoewel XR hetzelfde doel nastreeft—een fossielvrije wereld—leiden blokkades en bezettingen volgens de schrijver eerder tot irritatie en tegenreacties dan tot groter draagvlak. Als voorbeeld wordt een verboden spoorblokkade bij Utrecht genoemd, georganiseerd om aandacht te vragen voor Gaza, die vooral tienduizenden duurzame reizigers hinderde en weinig sympathie voor het doel opleverde.

De krant stelt dat Urgenda nu een nieuw boegbeeld nodig heeft: iemand die zowel prikkelt als inspireert en voorkomt dat klimaatpolitiek vooral geassocieerd wordt met overlastgevende acties.