Kan met 30 procent minder stikstof vergunningverlening vlot getrokken worden? 'We beginnen niet op nul hè?'

In dit artikel:

De provincie Fryslân wil dat de Friese landbouw de stikstofuitstoot in 2035 met 30 procent reduceert ten opzichte van 2019. Het plan, gepresenteerd door gedeputeerden Matthijs de Vries (CU, natuur) en Abel Kooistra (BBB, landbouw), koppelt die reductiedoelstelling aan extra natuurherstel in en rond de twaalf stikstofgevoelige Natura 2000‑gebieden. Lukt de doelstelling niet, dan volgen vanaf 2035 verplichte maatregelen.

De Waddeneilanden vormen een uitzondering: daar wordt verwacht dat het wegvallen van de derogatie (de eerdere toestemming om extra te bemesten) al genoeg stikstofvermindering oplevert. Voor drie zuidoost‑Friese gebieden — Fochteloërveen, Drents‑Friese Wold met Leggelderveld en de Bakkeveense Duinen — komen wel extra beperkingen omdat de natuur daar bijzonder kwetsbaar is; concrete regionale reductiecijfers worden later in overleg en na nader onderzoek bepaald.

Aanleiding voor de aanpak is dat veel vergunningverlening vastzit door rechterlijke uitspraken; pas bij aantoonbare en geborgde reductie en herstel kan die weer op gang komen. Volgens gedeputeerde Kooistra is tot 2023 ongeveer 6 procent van de beoogde 30 procent al gerealiseerd, onder meer door stalmaatregelen, stoppers‑ en uitkoopregelingen en het verdwijnen van de derogatie. De landbouwsector krijgt tot 2035 de ruimte zelf te bepalen hoe het resterende deel wordt ingevuld, maar de provincie legt prioriteit bij PAS‑melders en interimmers die zonder geldige vergunning werken.

Provinciale Staten bespreken de aanpak op 15 april; daarna volgen gesprekken met waterschap, gemeenten en belangenorganisaties. Vaststelling van de aanpak wordt in de zomer verwacht; het uitvoeringsprogramma kan tot eind 2027 duren. Kooistra houdt vast aan het lagere Friese percentage dan het landelijke cijfer (~44%), omdat grote opgaven elders in Nederland de landelijke norm omhoog trekken.