Kan AI een goed papieren vliegtuigje ontwerpen? Khanm (17) en Lisa (17) uit Leeuwarden zochten het uit

In dit artikel:

Twee 17-jarige vwo-leerlingen van het Leeuwarder Lyceum, Khanm Ali en Lisa Alidany, maakten van hun profielwerkstuk een praktisch onderzoek naar de vraag of kunstmatige intelligentie betere papieren vliegtuigjes kan ontwerpen dan bestaande instructievideo’s. In de schoolgangen vouwden ze tientallen modellen: eerst de drie populairste YouTube‑ontwerpen en die vervolgens telkens meerdere keren laten vliegen om afstanden te meten. Daarna vroegen ze ChatGPT een eigen ontwerp te maken en vergeleken dat met hun eerdere resultaten.

De AI-versie bleek in de eerste test iets langer in de lucht te blijven dan de YouTube‑modellen, wat de leerlingen verraste. Ze vermoeden dat ChatGPT niet alleen informatie van internet haalt maar ook kenmerken van verschillende bronnen kan combineren en zo een verbeterd ontwerp kan samenstellen. Vervolgens scherpten ze de opdracht aan: het vliegtuigje moest rekening houden met de natuurkundige wet van Bernoulli (snellere luchtstroom geeft lagere druk en levert lift). ChatGPT kwam weer met een opvallende V‑vorm, een kenmerk dat ook al in het eerste ontwerp terugkwam.

Niet alles wat de AI produceerde bleek juist. Toen Khanm en Lisa vroegen naar de ideale lengte van een vliegtuigje gaf ChatGPT 22,5 cm als antwoord; in hun proef vloog een model van 16,4 cm beduidend verder. Dat illustreert volgens hen het kernprobleem: AI geeft vaak overtuigend geformuleerde antwoorden, maar kan toch foutieve of misleidende details presenteren — iets wat ongevaarlijk is bij papieren vliegtuigjes maar risicovol bij bijvoorbeeld bouwplannen.

Het profielwerkstuk leverde hen een 9 op en maakte Khanm enthousiast voor verder onderzoek naar AI; zij overweegt later geneeskunde of AI‑studies, Lisa denkt aan tandheelkunde. Hun project laat zien dat AI bruikbare suggesties kan leveren voor eenvoudige ontwerpopgaven, maar dat kritisch testen en bevestigen door mensen onmisbaar blijft.