Kamerlid Sjoukje van Oosterhout wil geen extra gaswinning op land. 'Friesland moet niet het nieuwe Groningen worden'
In dit artikel:
Friese overheden en lokale belangenbehartigers dringen erop aan dat de gaskraan in Fryslân dichtgaat; Tweede Kamerlid Sjoukje van Oosterhout (GroenLinks–PvdA) heeft dat tot haar „topprioriteit” verklaard. Zij waarschuwt dat Friesland niet het nieuwe Groningen mag worden nu de grote Groningense velden eind 2023 werden gesloten en Friesland sindsdien de grootste binnenlandse leverancier van gas is. Van Oosterhout, die uit Borgercompagnie afkomstig is en een persoonlijke verbondenheid met het onderwerp heeft, hield dit betoog in haar maidenspeech en tijdens bezoekjes aan dorpen als Top en Twel, waar voorbereidingen voor extra winning lopen.
Provincie Fryslân en de gemeenten Súdwest-Fryslân en De Fryske Marren hebben de vergunning die demissionair minister Sophie Hermans gaf aangevochten bij de Raad van State. Bewoners klagen over schadeangst en voelen zich vaak op zichzelf aangewezen; ze betalen uit eigen zak voor nulmetingen en rechtsbijstand. Lokale bestuurders zoals gedeputeerde Friso Douwstra en waterschapsbestuurder Remco van Maurik pleiten tegen winning in veenweidegebieden en willen een veel hogere regionale batendeling (33% in plaats van de huidige 5%).
In de Kamer is vooral links gevoelig voor het Friese pleidooi; minister Hermans houdt vast aan de noodzaak van leveringszekerheid wegens geopolitieke spanningen, waardoor het kabinet toch gas van eigen bodem wil blijven benutten. D66 erkent dat ondanks eerdere verkiezingsbeloften nog velden worden aangeboord; woordvoerder Ulas Köse diende wel een motie in om de afbouw richting 2050 in beeld te brengen. Van Oosterhout en Christine Teunissen (PvdD) legden een motie voor die onmiddellijke stop van onshore winning wil en een verbod op boringen in veenweidegebieden zolang TNO en Deltares hun onderzoek naar bodemdaling en schadelijke effecten niet hebben afgerond. Over twee weken stemt de Kamer over deze voorstellen; een motie voor een hogere batendeling is niet ingediend.