Kabinet-Jetten activeert landelijk crisisplan olie door toenemende spanningen Midden-Oosten

In dit artikel:

Het kabinet-Jetten heeft maandag fase 1 van het Landelijk Crisisplan Olie afgekondigd vanwege oplopende spanningen in het Midden-Oosten en nieuwe meldingen over beschietingen van schepen in de Straat van Hormuz. Het is de eerste keer dat deze alerteringsfase wordt ingezet: er is nog geen acuut tekort aan olie of brandstof in Nederland, maar achter de schermen wordt een crisisorganisatie opgebouwd en het Nationaal Crisiscentrum betrokken.

In deze voorbereidingsfase ligt de nadruk op monitoren en coördineren: voorraadniveaus, aanvoerroutes en internationale ontwikkelingen worden nauwgezet gevolgd, en er worden intensieve overleggen gevoerd met grote brandstofgebruikers zoals transportbedrijven, raffinaderijen en de landbouw. Nederland speelt een belangrijke rol in de Europese oliemarkt dankzij havens, opslagfaciliteiten en raffinaderijen in onder meer Rotterdam; het land is netto-exporteur van diesel en kerosine.

Het crisisplan kent meerdere fasen: bij verdere verslechtering kunnen eerst vrijwillige oproepen tot brandstofbesparing volgen (fase 2), daarna verplichte maatregelen zoals snelheidsverlagingen of productiebeperkingen (fase 3), en in het uiterste geval rantsoenering (fase 4). Bij echte tekorten krijgen prioriteitssectoren zoals hulpdiensten, zorg, voedseltransport en defensie voorrang.

Tegelijkertijd presenteert het kabinet een ‘Iran-pakket’ om huishoudens en bedrijven te helpen met de financiële gevolgen van stijgende energie- en brandstofprijzen. Accijnzen blijven intact; het pakket bevat onder meer een hogere onbelaste kilometervergoeding, lagere motorrijtuigenbelasting voor bestelbusjes, extra middelen voor een energie-noodfonds en steunmaatregelen voor mkb’ers. De kosten worden geraamd rond 1 miljard euro.