Jongeren willen wel wonen op Terschelling, maar waar? 'Vroeger was wonen gewoon goedkoper'
In dit artikel:
Op Terschelling willen veel jongvolwassenen na hun studie terug naar het eiland, maar het gebrek aan betaalbare woonruimte maakt dat lastig. In het Raadscafé op West-Terschelling spraken drie eilanders — Guus (18), Yorik (19) en Ninthe (18) — over hun toekomstplannen. Alle drie studeren ze op het vasteland en wonen doordeweeks in Harlingen of Leeuwarden; in het weekend komen de meeste leeftijdsgenoten terug. Ze hopen ooit terug te keren, maar zien praktisch weinig mogelijkheden: huizenprijzen zijn hoog, sociale huur schaarser, en de wachttijden bij woningcorporaties lopen op (Yorik kreeg als grap een inschatting dat hij pas op zijn 33ste aan de beurt zou zijn).
Werk is er wel, maar vooral in de horeca en vaak tijdelijk of zwaar. Guus en Yorik werken in een snackbar, Ninthe in een tapasrestaurant. Dat inkomen biedt zelden genoeg om een hypotheek te dragen. Sommige twintigers vinden creatieve oplossingen: wonen in een recreatieappartement van ouders, een omgebouwde schuur op het erf, of via-via een kamer krijgen. Varen als goedbetaalde carrière, zoals bij de vorige generatie, is voor de meeste jongeren geen vanzelfsprekend alternatief meer; minder van hen kiest nog voor de zeevaartschool.
Praktische knelpunten: vroege werktijden maken dagelijks heen en weer varen onhoudbaar; thuiswerken voor kantoorbaan is een optie maar vereist eerst ervaring; en de regelgeving en extra kosten rond bouwen spelen ook mee. Guus wijst erop dat bouwen vroeger goedkoper en eenvoudiger leek, terwijl nu allerlei onderzoeken en extra kosten de drempel verhogen.
Politiek en concrete plannen spelen een belangrijke rol in het debat. Alle zes lokale partijen op Terschelling benadrukken dat er meer woningen voor jongeren, starters en personeel moeten komen, maar verschillen in aanpak. Kort samengevat:
- VVD wil in elke kern in vier jaar tijd minimaal 5 procent extra woningen, gericht op starters, gezinnen en ouderen.
- Leefbaar Terschelling dringt aan op snel bouwen zonder eindeloze onderzoeken — “niet lullen, maar bouwen”.
- Plaatselijk Belang legt de nadruk op sociale woningbouw en op mogelijkheden voor eilanders om (bij) te bouwen op eigen erf.
- PvdA wil betaalbare woonruimte en alternatieve woonvormen zoals tiny houses, en meer economische diversiteit zodat jongeren in verschillende sectoren werk vinden.
- CDA pleit naast starterswoningen ook voor huizen voor midden- en hogere inkomens om doorstroming te bevorderen.
- Samen Terschelling wil de herontwikkeling van de oude Victoria-locatie rond 2028/2029 opleveren en onderzoekt inkomens- of WOZ-grenzen voor woonruimte, naar voorbeeld van Ameland en Schiermonnikoog.
De locatie Victoria vormt een brandpunt: NHL Stenden had plannen voor een onderzoekscampus in het voormalige hotel Victoria en het Gebouw op Palen (waar tijdelijk Oekraïense vluchtelingen verbleven). Een burgerinitiatief van ondernemers wil juist jongeren- en starterswoningen op die plek; de rechter gaf dat initiatief een eerlijke kans, waarna de kwestie in een status quo belandde.
Een extra complicatie is dat veel jongeren officieel op het vasteland staan ingeschreven terwijl ze sociale en politieke banden met Terschelling voelen. Daardoor kunnen zij vaak niet meebeslissen bij lokale verkiezingen en missen ze invloed op beleid dat hun toekomst bepaalt — Guus staat wel op een lokale kieslijst, maar woont en stemt op de wal.
Conclusie: er is breed draagvlak op het eiland voor meer en betaalbare woningen voor jongeren, maar het knelpunt zit in de uitvoering en prioriteiten: toeristische/recreatieve bouw blijft winstgevend en trekt kapitaalkrachtige kopers, terwijl starters en lokale werkers moeilijk een plek vinden. Oplossingen waarover wordt gesproken variëren van versneld (sociaal) bouwen en herontwikkeling van locaties als Victoria tot alternatieve woonvormen en maatregelen om concurrentie van buiten te beperken.