Jongeren in jeugdzorg vast op vakantiepark, zoals in Smallingerland? 'Zou niet moeten mogen', vindt minister Sterk
In dit artikel:
Minister Mirjam Sterk (Langdurige Zorg) gaat met gemeenten, de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd en zorgaanbieders overleggen over hoe jongeren die momenteel uit nood op vakantieparken zijn geplaatst, betere en meer passende opvang kunnen krijgen. De zaak kwam breed in beeld na een uitzending van Zembla: landelijk zouden zo’n vierhonderd kinderen en jongeren met zware zorgbehoeften tijdelijk op vakantieparken verblijven, vaak met voortdurende begeleiding en beveiliging — kosten die gemeenten in sommige gevallen meer dan een miljoen euro per kind per jaar kunnen bedragen.
In meerdere Friese gemeenten, onder meer Smallingerland, luidden lokale besturen en zorgaanbieders de noodklok; wethouder Pieter van der Zwan noemde plaatsing op vakantieparken eerder een moderne vorm van opsluiting en betitelde het als een noodoplossing in plaats van echte zorg. Zij boden een positionpaper aan de Kamer aan waarin wordt gepleit voor vroegtijdige analyse van het kind en de gezinssituatie en voor een integraal plan waarmee gezin en jongere samen worden geholpen.
De problematiek hangt samen met het landelijke beleid om grote, gesloten jeugdzorginstellingen af te bouwen. Volgens Sterk is die afbouw grotendeels gelukt (van 1.700 plekken in 2019 naar 656 vorig jaar), maar er blijft een relatief kleine groep jongeren over voor wie geen passend alternatief wordt gevonden. Zorgprofessionals worstelen met de spanningsveld tussen het respecteren van de autonomie van de jongere en het toepassen van vrijheidsbeperkende maatregelen wanneer dat nodig lijkt. Sterk benadrukte dat geld niet het grootste knelpunt is; vorig jaar werd 176 miljoen euro vrijgemaakt om gemeenten te ondersteunen bij de transitie, en dat geld is volgens haar nog beschikbaar. Tegelijk erkende ze haar verontwaardiging over de situatie en onderstreepte ze dat er geen eenvoudige, kant-en-klare oplossing bestaat.
In het Kamerdebat uitten meerdere Kamerleden kritiek dat de minister pas recent door de Zembla-uitzending op de hoogte zou zijn geraakt, terwijl gemeenten en zorgaanbieders volgens hen al langer waarschuwen. Van der Zwan zei na afloop hoopvol te zijn dat de urgentie nu wél wordt gevoeld in Den Haag en hoopt spoedig verdere gesprekken en de overhandiging van de Friese positionpaper aan Sterk.