Jongeren centraal op Arcadia 2028, provincie stelt 1,5 miljoen euro beschikbaar. Gemeente Leeuwarden moet nog besluit nemen, en krijgt Joost een rol?
In dit artikel:
Arcadia 2028 zet jongeren centraal: de derde editie van de cultuurtriënnale — opvolger van de Culturele Hoofdstad 2018 — krijgt van de provincie al vast 1,5 miljoen euro en bouwt het programma rondom drie thema’s: het vestigingsklimaat voor jongeren, mentale gezondheid en talentontwikkeling. Met die focus wil Arcadia bijdragen aan een Fryslân waar jonge mensen zich gezien voelen, kunnen blijven en mee kunnen bouwen aan hun omgeving.
De keuze voor jongeren werd mede ingegeven door cijfers van het Planbureau Fryslân: jonge Friezen geven hun leven een lagere waardering (7,1) dan oudere generaties (8,0). Bovendien spelen problemen als druk door sociale media, woningtekort en middelengebruik. Oorspronkelijk wilde Arcadia aansluiten bij European Youth Capital — een titel waarvoor Leeuwarden zich had kandidaat gesteld — maar die eer ging naar Podgorica (Montenegro).
In tegenstelling tot eerdere edities vervalt de vaste run van 100 dagen; Arcadia 2028 gaat uit van een langere periode in 2028, mogelijk zo’n tien maanden met een aantal hoogdagen. Er wordt minimaal één ‘impact-element’ gepland dat ten minste 10.000 bezoekers moet trekken; de precieze invulling daarvan wordt nog geheim gehouden. De organisatie wil jongeren niet alleen doelgroep maar makers en mede-eigenaren van het programma maken, met supervisie van de nieuwe artistiek leider Muriël Besemer (51), bekend uit jeugdtheater en opvolger van Sjoerd Bootsma.
De provincie heeft in de subsidie zes kritieke prestatie-indicatoren opgenomen, onder meer over structurele participatie van jongeren, samenwerking en het aantal en de duur van impactvolle evenementen. Die KPI’s vloeien voort uit aanbevelingen van Lysias Advies, dat in een onafhankelijke evaluatie van Arcadia 2025 adviseerde om doelen scherper en minder talrijk te formuleren — iets waar directeur-bestuurder Immie Jonkman positief over is.
Er lopen al concrete verkenningen rond programmering: gedeputeerde Sijbe Knol noemde belangstelling voor een artiest met Friese wortels die goed aansluit bij de doelgroep en het thema mentale gezondheid — het gaat vermoedelijk om Joost uit Stiens/Britsum, met wie eerder contacten waren toen de provincie zijn deelname aan het Eurovisiesongfestival steunde. Of hij een rol als performer of ambassadeur krijgt, is nog open. De gemeente Leeuwarden moet nog een formeel besluit over deelname aan Arcadia 2028 nemen.
Arcadia wil met deze opzet cultuur inzetten als middel om maatschappelijke vraagstukken rond jongeren op de agenda te zetten en gemeenten en partners erbij te betrekken.