Jongeren centraal op Arcadia 2028, en komt Joost?
In dit artikel:
Arcadia 2028 wordt expliciet opgezet rond jongeren: hun beleving, kansen en mentale gezondheid staan centraal. De provincie stelt alvast de eerder toegezegde 1,5 miljoen euro beschikbaar voor deze derde editie van de cultuurtriënnale in Fryslân, opvolger van de activiteiten rondom Culturele Hoofdstad 2018. Het programma bouwt op drie pijlers: het vestigingsklimaat voor jongeren (hun verblijf en toekomst in de regio), mentale gezondheid en talentontwikkeling. Doel is jongeren niet alleen als doelgroep maar als makers, denkers en mede-eigenaren van het programma te betrekken.
De aanleiding is urgent: onderzoek van het Planbureau Fryslân laat zien dat jongeren het leven in Friesland minder hoog waarderen (gemiddeld 7,1) dan oudere generaties (8,0). Arcadia wil met cultuur bijdragen aan een provincie waar jonge mensen zich gezien, gelukkig en toekomstgericht voelen. Oorspronkelijk zou de thematiek aansluiten bij een kandidatuur voor European Youth Capital 2028, maar die titel ging naar Podgorica (Montenegro).
Organisatorisch kiest Arcadia ditmaal bewust voor een ander ritme dan de vaste 100 dagen van eerdere edities. Directeur-bestuurder Immie Jonkman stelt dat 2028 uit een langere periode kan bestaan — mogelijk tot zo’n tien maanden met verspreide hoogtepunten — zodat jongerengestuurde activiteiten beter tot hun recht komen. Er wordt in ieder geval ingezet op minimaal één ‘impact-element’ dat ten minste 10.000 bezoekers trekt; verdere invulling wordt nog ingevuld.
Gedeputeerde Sijbe Knol suggereert expliciet de betrokkenheid van zanger Joost (uit Stiens/Britsum), die provinciale en gemeentelijke aandacht trok na optredens en eerder steun kreeg bij zijn Eurovisiedeelname. Zijn rol is nog niet vast: hij kan optreden als performer of mogelijk als ambassadeur, mits alles rondkomt.
De provincie heeft in de subsidiebeschikking zes concrete KPI’s opgenomen, onder meer over structurele jeugdparticipatie, samenwerking en aantallen en duur van impactvolle evenementen. Die scherpere sturing volgt op aanbevelingen van Lysias Advies uit de evaluatie van Arcadia 2025, die pleitte voor minder en duidelijkere prestatie-indicatoren. Arcadia benadrukt dat kwantitatieve evaluatie lastig is bij veel gratis en laagdrempelige events.
Artistiek leiderschap is nieuw: Muriël Besemer (51), met achtergrond in jeugdtheater, volgt Sjoerd Bootsma op. De gemeente Leeuwarden moet nog formeel besluiten over deelname en medefinanciering. In 2028 wordt ook stilgestaan bij tien jaar sinds het Culturele Hoofdstad-schap van 2018; het zwaartepunt van het programma zal echter door jongeren zelf ingevuld moeten worden.