Jeugdofficier waarschuwt: 'Een vuurwerkbom plaatsen? Een paar honderd euro is veel geld, dus verleidelijk'
In dit artikel:
Het Openbaar Ministerie in Noord-Nederland signaleert een duidelijke stijging van jeugdstrafzaken in de regio, terwijl de aantallen in de grote steden licht dalen. Coördinerend jeugdofficier Jeannette Westerhof waarschuwt dat de digitale leefwereld van jongeren hier een belangrijke rol in speelt: telefoons en sociale media vergroten verleiding, groepsdruk en het zicht op verkeerde voorbeelden, waardoor ook plattelandsjongeren worden meegesleept door trends en criminele aanbiedingen die oorspronkelijk uit de stad komen.
Traditionele verklaringen — pubergedrag en het nog onvolgroeide “geweten” — blijven volgens Westerhof relevant en bepalen hoe rechters en het OM naar jeugdigen kijken: fouten zijn leer- en ontwikkelmomenten. Maar de onlineomgeving verandert de risicoverdeling: filmpjes van geplande vechtpartijen, oproepen op Telegram voor snelle klusjes en betaalde opdrachten maken jongeren vatbaar voor uitbuiting. Ze beschrijft praktijkgevallen waarin jongeren uit het noorden werden gerekruteerd om in de haven van Rotterdam containers te halen of om vuurwerkbommen te plaatsen, omdat tientallen of honderden euro’s voor hen aantrekkelijk zijn. Professionele criminaliteit profiteert ervan: minderjarigen vallen onder jeugdstrafrecht en krijgen relatief lichte straffen (voor een 17‑jarige is de maximale jeugddetentie twee jaar), waardoor ze inzetbaar zijn voor riskante taken.
Ook de toegankelijkheid van drugs via internet verergert het probleem; middelengebruik verlaagt remmingen en vergroot de kans op geweldpleging. Westerhof noemt het filmen en verspreiden van vechtpartijen als een verontrustende trend — het beeld fungeert als trofee en voorbeeld voor anderen.
Het OM roept geen politieke maatregelen, maar vraagt aandacht van ouders, scholen en professionals: verlies het zicht op jongeren niet en zorg dat hulp snel en bereikbaar is — iets wat nu wordt bemoeilijkt door langere wachtlijsten. Voor verdere discussie organiseert de Publieksacademie van de Rechtbank op 19 februari een avond over jeugdcriminaliteit in het Harmoniegebouw van de RUG (19.30–21.00 uur), met onder anderen Westerhof, rechter Simone Zwarts en andere experts; aanmelden kan via de website van de universiteit.