Jetten is een lefgozer, of dat Kamermeerderheden oplevert is nog de vraag. Aan de slag dan maar | LC commentaar
In dit artikel:
Na een snelle formatie presenteerde het minderheidskabinet-Jetten vrijdagmiddag zijn regeerplannen; nu kunnen de ministers worden gezocht en benoemd. D66-leider Rob Jetten, de eerste openlijk homoseksuele premier van Nederland, leidt een coalitie met CDA en VVD die samen 66 zetels in de Tweede Kamer hebben en daarmee onder de 76 zetels voor een meerderheid blijft.
Het akkoord is ambitieus: er komt daadkracht tegen woningnood en de stikstofcrisis, extra geld voor defensie blijft een prioriteit en de spreidingswet blijft behouden. Onderwijs krijgt volgens de coalitie opnieuw een centrale rol; bezuinigingen op dit dossier worden van tafel gehaald en er komt een leeftijdsgrens van vijftien jaar voor kinderen op sociale media. Tegelijk staan er forse kortingen op sociale zekerheid gepland en gaat het eigen risico in de zorg omhoog. De hypotheekrenteaftrek blijft ongemoeid.
De grote vraag is of dit lef ook vertaald kan worden naar bestuurlijke rust. Het kabinet neemt de gok met 66 zetels, waardoor het afhankelijk is van steun van oppositiepartijen om cruciale wetten door de Kamer te loodsen. Ruim 46 zetels zitten bij partijen die de afgelopen jaren vaker tegen het algemeen belang leken te stemmen (zoals PVV, FvD, BBB, Groep Markuszower en JA21), waardoor onderhandelingen complex kunnen worden. Tijdens de formatie werd stroperigheid vermeden, maar bij de uitvoering van het programma dreigt die vertraging opnieuw.
Kortom: het regeerakkoord zet stevige ambities neer en vraagt om politieke vaardigheid. Of Jetten, Bontenbal en Yeşilgöz die aanpak snel en stabiel kunnen uitvoeren, zal bepalend zijn voor de komende jaren.